Chân dung nhà văn (bút danh vần M-N)

62

Ma Văn KhángTừng làm vệ sĩ Quan Châu
Khắp vùng biên ải lạnh màu trăng non
Vườn thu lá rụng, trái… ngon
Vòng quay cổ điển sẽ còn đi xa
Cưới không giá thú thật à ?
Rõ là ma mãnh. Vậy mà người kinh!

» Xem/Đóng đáp án

MA VĂN KHÁNG (nhà văn)
Ma Văn KhángCâu 1 nhắc tên truyện VỆ SĨ CỦA QUAN CHÂU. Câu 2 nhắc 2 tiểu thuyết : VÙNG BIÊN ẢI và TRĂNG NON. Câu 3 nhắc tiểu thuyết MÙA LÁ RỤNG TRONG VƯỜN (giải thưởng Hội Nhà văn) và tập truyện TRÁI CHÍN MÙA THU. Câu 4 nhắc tập truyện VÒNG QUAY CỔ ĐIỂN. Câu 5 nhắc tiểu thuyết ĐÁM CƯỚI KHÔNG CÓ GIẤY GIÁ THÚ. Câu cuối nói Ma Văn Kháng là nguời Kinh, tên thật là Đinh Trọng Đoàn, trong những năm công tác ở Lào Cai, anh lấy bút danh họ Ma của người dân tộc để tỏ lòng yêu mến vùng này.
Ma Văn Kháng sinh năm 1936 tại Hà Nội, hiện làm phó giám đốc nhà xuất bản Lao động và tổng biên tập tạp chí Văn học nước ngoài.

63

Nam CaoBỏ kiếp sống mòn, nửa đêm vào rừng kháng chiến
Những cánh hoa tàn nở thắm lại theo
Đôi mắt ngạo cười Lý Cường, Bá Kiến
Bát cháo hành thơm tình Thị Nở-Chí Phèo

» Xem/Đóng đáp án

NAM CAO (nhà văn)
Nam CaoCâu 1 nhắc 3  tác phẩm : SỐNG MÒN (tiểu thuyết); NỬA ĐÊM (tập truyện), Ở RỪNG (nhật ký). Câu 2 nhắc tập truyện NHỮNG CÁNH HOA TÀN; Câu 3 nhắc tập truyện ĐÔI MẮT và tập truyện CƯỜI. Hai câu cuối cùng nhắc tác phẩm CHÍ PHÈO và một số chi tiết của truyện.
Nam Cao có tên khai sinh là Trần Hữu Trí, sinh năm 1917 ở làng Đại Hoàng, xã Hòa Hậu, Lý Nhân Nam Hà; hy sinh năm 1951 tại Ninh Bình.

64

Ngô Tất Tố Sáng danh từ lúc tắt đèn
Bõ công lều chõng, bút nghiên một thời
Việc làng nên khóc hay cười:
Chiếc phao câu chặt đủ mười quan viên!

» Xem/Đóng đáp án

NGÔ TẤT TỐ (nhà văn)
Ngô Tất TốTẮT ĐÈN, LỀU CHÕNG, VIỆC LÀNG là các tác phẩm nổi tiếng của Ngô Tất Tố, trong đó TẮT ĐÈN là sáng giá nhất và làm cho nhà văn nổi tiếng. Câu thứ 4 nhắc một chi tiết sống động trong VIỆC LÀNG.
Ngô Tất Tố sinh năm 1894, quê gốc Đông Anh, Hà Nội, mất năm 1954 tại Yên Thế, Bắc Giang.

65

Ngô Văn PhúĐúng quê Vĩnh Phúc đó mà
Cớ sao đồi cọ ngang qua không vào
Trở trời sẹo đất còn đau
Vậy mà bông trắng một màu như mây

» Xem/Đóng đáp án

NGÔ VĂN PHÚ (nhà thơ)
Ngô Văn PhúCâu 1 cho biết nhà thơ Ngô Văn Phú quê Mê Linh, Vĩnh Phúc. Câu 2 nhắc tập thơ ĐI NGANG ĐỒI CỌ. Câu 3 nhắc bài thơ SẸO ĐẤT : Trong những năm giặc Mỹ bắn phá miền Bắc, trên cánh đồng, những hố bom đã lấp, nhưng đất bị mất màu nên lúa vẫn bị vàng vọt. Đó là những vết sẹo trên thân mình đất nước, tác giả liên hệ đến những vết sẹo trên cơ thể con người : Những ngày trở trời / Những vết thương trên người tôi nhức buốt / Những ngày trở trời có làm đất nhức buốt không đất ơi ? Câu cuối nhắc bài ca dao nổi tiếng của tác giả : MÂY VÀ BÔNG : Trên trời mây trắng như bông / Ở dưới cánh đồng bông trắng như mây / Mấy cô má đỏ hây hây / Đội bông như thể đội mây về làng.
Ngô Văn Phú sinh năm 1937. Hiện cư ngụ tại Hà Nội.

66

Nguyên HồngNăm Sài Gòn, Tư Lập Lơ…
Những ngày thơ ấu chả thơ chút nào!
Sóng gầm gan ruột cồn cào
Trái tim lò lửa sắc đào vẫn nguyên.

» Xem/Đóng đáp án

NGUYÊN HỒNG (nhà văn)
Nguyên HồngCâu đầu nhắc tên vài nhân vật trong tiểu thuyết BỈ VỎ Nguyên Hồng viết khi mới 16 tuổi đoạt giải Tự lực Văn Đoàn. Câu 2 nhắc tác phẩm THỜI THƠ ẤU. Câu 3 nhắc tác phẩm SÓNG GẦM. Câu 4 muốn nói đến tác phẩm LÒ LỬA và tên tác giả : Nguyên Hồng – Nhà văn luôn gắn trái tim mình với tầng lớp cần lao.
Nguyên Hồng họ Nguyễn, sinh năm 1918, quê gốc TP. Nam Định, mất năm 1982 tại Yên Thế, Bắc Giang.

67

Nguyên NgọcTrung thành – Ngọc báu trời trao
Xà Nu, Đất Quảng, Rẻo Cao… tiếp liền
Theo cùng đất nước đứng lên
Đứng chưa cao. Bởi vội quên mạch ngầm?

» Xem/Đóng đáp án

NGUYÊN NGỌC (nhà văn)
Nguyên NgọcTrong bài nhắc tác phẩm ĐẤT NƯỚC ĐỨNG LÊN, viết về anh hùng Núp rất nổi tiếng đã được đưa vào sách giáo khoa, được dựng thành phim và một số tiểu thuyết khác của Nguyên Ngọc : RỪNG XÀ NU, ĐẤT QUẢNG, RẺO CAO, MẠCH NƯỚC NGẦM. Câu đầu nhắc tên của nhà văn Nguyên Ngọc là Nguyễn Ngọc Báu và bút danh khác là Nguyễn Trung Thành.
Ông sinh 1932 tại Đà Nẵng, quê gốc Quảng Nam, hiện đang sống tại Hà Nội.

68

Nguyên Sa Áo nàng đen anh về mơ… gấu mẹ!
Áo nàng đỏ tươi anh mơ ớt cay nồng
Nàng như cá ươn, nàng như chó ốm
Ngón tay thử Cooc-sê, ngón tay bốc… hơi đồng
Nắng Sài Gòn anh đi mà ớn lạnh
Bởi vì nàng là… sư tử Hà Đông.

» Xem/Đóng đáp án

NGUYÊN SA (nhà thơ)
Nguyên SaHai câu đầu nhại một số câu trong bài TUỔI MUỜI BA : Áo nàng vàng tôi về yêu hoa cúc / Áo nàng xanh tôi mến lá sân trường / Sợ thư tình không đủ nghĩa yêu đương / Tôi thay mực cho vừa màu áo tím Câu 3 nhắc bài NGA : Hôm nay Nga buồn như một con chó ốm / Như con mèo ngái ngủ trên tay anh / Đôi mắt cá ươn như sắp sửa se mình… Câu 4 nhắc bài NĂM NGÓN TAY : …Có ngón tay đeo nhẫn / Có ngón tay tô môi / Ngón tay đánh phấn / Ngón tay chải đầu / Ngón tay đếm tiền / Ngón tay lái xe / Ngón tay thử Coóc-sê / Ngón tay cài khuy áo /…/ Em còn ngón tay nào / Để giữ lấy tay anh. Hai câu cuối là hai câu nhại từ bài ÁO LỤA HÀ ĐÔNG tôi đã được nghe nhiều bạn trẻ đọc cho nhau khi tôi mới vào Sài Gòn công tác : Nắng Sài Gòn anh đi mà chợt mát / Bời vì em mặc áo lụa Hà Đông / Anh vẫn yêu màu áo ấy vô cùng / Thơ của anh vẫn còn nguyên lụa trắng /…/ Anh vẫn nhớ em ngồi đây tóc ngắn / Mà mùa thu dài lắm ở chung quanh / Linh hồn anh vội vã vẽ chân dung / Bày vội vã vào trong hồn mở cửa /…/ Em chợt đến chợt đi anh vẫn biết / Trời chợt mưa chợt nắng chẳng vì đâu / Nhưng sao đi mà không bảo gì nhau / Để anh gọi, tiếng thơ buồn vọng lại…
Nguyên Sa tên khai sinh là Trần Bích Lan, sinh năm 1930 tại Hà Nội, cử nhân triết học, mất năm 1998 tại Paris.

69

Nguyễn Bao Khiêm nhường mà vẫn cao sang
Hoa chanh trong trắng, dịu dàng hương thanh
Gió thơm len nhẹ trong cành
Như em, hoa chiếm lòng anh khi nào

» Xem/Đóng đáp án

NGUYỄN BAO (nhà thơ)
Nguyễn BaoNếu Hoàng Cầm có BÊN KIA SÔNG ĐUỐNG, Hữu Loan có MÀU TÍM HOA SIM, Vũ Cao có NÚI ĐÔI… thì Nguyễn Bao có HOA CHANH, một trong những bài thơ tình yêu hay viết về thời chống Pháp (Nhà em có một giàn trầu / Lá tốt xanh trùm bể nước / Vườn bên anh lối vào ngõ trước / Hoa trắng ngần thơm một gốc chanh /… / Hoa chanh bao lần thay nụ / Tay em giờ cấy lúa đã nhanh / Tóc dài ngan ngát mầu xanh / Em như lúa đang con gái /… / Tháng giêng gặp ngày nắng mới / Anh đưa qua rào một nắm lá chanh / Em gội tóc thơm bên hè hong nắng /  Cây chanh đang mùa hoa trắng / Gió đưa ngào ngạt lòng anh /… / Có một xóm vui đám cưới mùa xuân / Trầu hái giàn nhà thắm môi hai họ / Có anh thương binh đêm ngồi bên vợ / Tóc ai dài thơm nước lá chanh). “Hương thanh” ở cuối câu 2 là muốn nói tác giả quê Thanh Hóa. Câu 3, 4 nhắc bài thơ SANG THU (Gió len rất nhẹ trong cành / Như em thu chiếm lòng anh khi nào).
Nguyễn Bao sinh năm 1932, nguyên là giám đốc NXB. Văn Học. Hiện cư ngụ ở Hà Nội.

70

Nguyễn Bính Mát trong là nước giếng thơi
Chân quê là dậu mồng tơi trước nhà
Ghen đâu chỉ việc đàn bà
Tương tư đâu chỉ việc ta yêu nàng
Nàng buồn lỡ bước sang ngang
Ta buồn nhớ vợ miền Nam đêm này.

» Xem/Đóng đáp án

NGUYỄN BÍNH (nhà thơ)
Nguyễn BínhNƯỚC GIẾNG THƠI là tên một tập thơ nổi tiếng của Nguyễn Bính. Một bài thơ nổi tiếng nữa của Nguyễn Bính là CHÂN QUÊ. Giậu mồng tơi là nhắc câu thơ trong bài NGƯỜI HÀNG XÓM: Nhà nàng ở cạnh nhà tôi / Cách nhau cái giậu mồng tơi xanh rờn, GHEN là tên bài thơ của Nguyễn Bính, trong đó người ghen lại là một chàng trai. LỠ BƯỚC SANG NGANG là tên bài thơ nổi tiếng của Nguyễn Bính với hai câu kết Chị giờ sống cũng bằng không / Coi như chị đã sang sông, đắm đò. Câu cuối nhắc bài thơ GỬI NGƯỜI VỢ MIỀN NAM và “đêm này” là nhắc ĐÊM SAO SÁNG, với hai câu kết rất hay: Trời còn có bữa sao quên mọc / Anh chẳng đêm nào chẳng nhớ em.
Nguyễn Bính tên khai sinh là Nguyễn Bính Thuyết, sinh năm 1918, quê Vụ Bản, Nam Định, mất năm 1966 tại quê.

71

Nguyễn Bỉnh KhiêmNăm trăm năm. Hỏi đã là lâu ?
Mây trắng. Kìa ai tóc trắng đầu
Thơ phú tiên tri – lời sấm trạng
Văn chương giáo huấn lẽ nông sâu
Sáng ăn phở quán, trưa cơm vợ
Xuân “Mat-xa” hơi, hạ Vũng Tàu…
Khôn – dại. Mấy ai như thế được:
Một mai, một cuốc, một cần câu…

» Xem/Đóng đáp án

NGUYỄN BỈNH KHIÊM (nhà thơ)
Nguyễn Bỉnh Khiêm tên hiệu là BẠCH VÂN cư sĩ. Ông sinh năm 1491, quê Hải Dương, đỗ Trạng Nguyên (1535). Ông được vua Mạc Phúc Hải phong tước Trình Truyền Hầu (1544) (ý so sánh với anh em Trình Di, Trình Hạo ở Trung Quốc giỏi lý số) rồi sau lại phong Trình Quốc Công nên người ta gọi ông là Trạng Trình. Ông có nhiều câu thơ tiên đoán được sự biến động của các triều đại nên sau người đời hay gọi các câu thơ đó là “sấm Trạng Trình”. Ông có để lại cuốn BẠCH VÂN THI TẬP gồm khoảng 100 bài thơ Nôm và khoảng 100 bài thơ chữ Hán. Thơ ông nặng tính giáo huấn nói về nhân tình thế thái (Thớt có tanh tao ruồi đỗ đến, / Gang không mật mỡ kiến bò chi…), đọc xong ta có thể bắt chước cụ Yên Đổ mà thốt lên : “Lạ nhỉ, người xưa cũng thế ư !”. Sau đây xin chép ba bài thơ “không đề” của ông để làm rõ “xuất xứ” các câu thơ của bài “thơ chân dung” này.
Bài 1 : Một mai, một cuốc, một cần câu / Thơ thẩn dù ai vui thú nào / Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ / Người khôn người đến chốn lao xao / Thu ăn măng trúc, đông ăn giá / Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao / Rượu đến cội cây ta sẽ uống / Nhìn xem phú quí tựa chiêm bao. Hai câu 5, 6 trong bài thơ của chúng tôi là muốn đối chiếu với hai câu 5, 6 ở bài thơ này để nói : sau năm trăm năm, thú ăn uống, tắm lội xem ra đã thay đổi khá nhiều (!)
Bài 2 : Thế gian biến cải vũng nên đồi / Mặn nhạt cay chua lẫn ngọt bùi / Còn bạc còn tiền còn đệ tử / Hết cơm, hết rượu, hết ông tôi / Xưa nay đều trọng người chân thực / Ai nấy nào ưa kẻ đãi bôi / Ở thế mới hay nguời bạc ác / Giàu thì tìm đến, khó thì lui. Bài 3 : Làm nguời có dại mới nên khôn / Chớ dại ngây si, chớ quá khôn / Khôn được ích mình, đừng rẻ dại / Dại thì giữ phận, chớ tranh khôn / Khôn mà hiểm độc là khôn dại / Dại vốn hiền lành ấy dại khôn / Chớ cậy rằng khôn khinh kẻ dại / Gặp thời dại cũng hóa nên khôn.
Nguyễn Bỉnh Khiêm mất năm 1585.

72

Nguyễn Bùi Vợi Thầy – trò một môn học
Nên chồng -vợ trọn đời
Còn lâu mới già được
Vẫn thậm thình đấy thôi!

» Xem/Đóng đáp án

NGUYỄN BÙI VỢI (nhà thơ)
Nguyễn Bùi VợiHai câu đầu nhắc bài thơ GỬI EM trong Tập Thơ Tình Yêu (NXB Thanh Niên 1963) với khổ kết : Cảm ơn cô vợ trẻ / Cô học trò ngày xưa / Đã dậy anh biết sống / Để viết đẹp bài thơ. Câu thứ 3 nhắc bài thơ CÁI GIÀ (… Vợ trêu: “Anh ngoại” còn duyên lắm mà/ Đi làm quên kính ở nhà/ Vào ra thơ thẩn, thế là ngồi chơi/… / Nói dai mà lại lắm lời / Khi nào cũng nhắc cái thời đã qua /… / Ấy là bàn chuyện… người ta / Ngẫm mình xem thử đã già được chưa?). Câu cuối nhắc bài thơ QUA THẬM THÌNH đã được đưa vào “Tuyển thơ lục bát Việt Nam” và nhiều thế hệ học sinh đã thuộc khi học môn ngữ văn vì bài thơ đã được đưa vào sách giáo khoa văn học : Đi qua xóm núi Thậm Thình / Bâng khuâng nhớ nước non mình ngàn năm / Vua Hùng một sáng đi săn / Trưa tròn bóng nắng nghỉ chân chốn này / Dân dâng mộ quả xôi đầy / Bánh chưng mấy cặp, bánh dày mấy đôi / Đẹp lòng Vua phán bầy tôi / Tìm đất kén thợ định nơi xây nhà / Trăm cô gái tựa tiên sa / Múa chày đôi với chày ba rập rình / Đêm đêm tiếng thậm… tiếng thình… / Cối thơm thơm cả nghĩa tình nước non / Không còn dấu cũ lầu son / Phía sau thành phố khói vờn trong mây / Trời cao nắng tỏa đường cây / Nhịp chày xưa thoảng đâu đây thậm thình!
Nguyễn Bùi Vợi sinh năm 1934, quê Nghệ An. Hiện ông ở Hà Nội.

73

Nguyễn Công Hoan Dẫu là lá ngọc cành vàng
Tới bước đường cùng cũng khổ
Huống chi người ngựa, ngựa người
Phận kép Tư Bền xấu số…

Bác cười thời tranh sáng tối
Cho mặt trời mọc, mây tan
Rồi cười dẹp rác cũ mới
Đời thêm công bằng, hân hoan…

» Xem/Đóng đáp án

NGUYỄN CÔNG HOAN (nhà văn)
Nguyễn Công HoanCác tác phẩm của Nguyễn Công Hoan được đề cập trong bài là : LÁ NGỌC CÀNH VÀNG (tiểu thuyết), BƯỚC ĐƯỜNG CÙNG (tiểu thuyết), TRANH TỐI TRANH SÁNG (tiểu thuyết), ĐỐNG RÁC CŨ (tiểu thuyết) va những truyện ngắn nổi tiếng như : NGƯỜI NGỰA NGỰA NGƯỜI, KÉP TƯ BỀN… Tổng số sách của Nguyễn Công Hoan đã xuất bản chừng 33 cuốn, trong đó có những cuốn tới 4 tập.
Nguyễn Công Hoan sinh năm 1903, quê Bắc Ninh nay thuộc Hưng Yên. Ông mất năm 1977 tại Hà Nội.

74

Nguyễn Công Trứ Danh thơm để mãi cho đời
Danh – công cũng nổi, danh – chơi cũng lừng
Lên quan xuống lính đã từng
Thuyền quyên ứ hự, anh hùng nhớ ra?
Không đeo kính, chỉ sợ gà
Năm mươi năm trước hăm ba, đương thì
Làm cây thông hát mà chi
Cần che miệng thế thiếu gì mo nang !

» Xem/Đóng đáp án

NGUYỄN CÔNG TRỨ (nhà thơ)
Nguyễn Công TrứCâu đầu nhắc bài ĐI THI TỰ VỊNH : Đi không há dễ lại về không / Cái nợ cầm thư phải trả xong / Rắp mượn điền viên vui tuế nguyệt / Dở đem thân thế hẹn tang bồng / Đã mang tiếng ở trong trời đất / Phải có danh gì với núi sông / Trong lúc trần ai, ai dễ biết / Rồi ra mới tỏ mặt anh hùng. Nguyễn Công Ttứ từng lập nhiều công trạng (khai khẩn đất đai ở Tiền Hải Thái Binh…) nhưng cũng nổi tiếng về ăn chơi. Ông từng tuyên ngôn : Cuộc hành lạc cứ chơi là lãi đấy / Nếu không chơi thiệt ấy ai bù ! thậm chí ông còn tỏ vẻ khinh bỉ những kẻ không biết ăn chơi coi bọn họ có sống vạn năm cũng như chưa sống ! Câu thứ ba nhắc một giai thoại được ghi lại qua cặp lục bát : Giang sơn một gánh giữa đồng / Thuyền quyên ứ hự, anh hùng nhớ chăng ? Câu thứ 5 và 6 ghi lại sự kiện : 73 tuổi Nguyễn Công Trứ còn cưới vợ bé 17 tuổi nên ông có những câu tự trào : Tân nhân vấn ngã niên đa thiểu / Ngũ thập niên tiền nhị thập tam Bảy mươi ba tuổi chưa đeo kính / Thức suốt năm canh chỉ sợ gà. Câu 7 nhắc bài : Ngồi buồn mà trách ông xanh / Khi vui thì khóc, buồn tanh lại cười / Kiếp sau xin chớ làm người / Làm cây thông đứng giữa trời mà reoCâu cuối nhắc giai thoại không rõ thực hư thế nào : Nguyễn Công Trứ lúc làm quan thường không cưỡi ngựa mà cưỡi một con bò cái, ở đít có đeo một chiếc mo nang và bảo là “để che miệng thế gian”!
Nguyễn Công Trứ  quê Nghi Xuân, Hà Tĩnh, sinh năm1778, mất năm 1858.

76

Nguyễn DuThương đều thập loại chúng sinh
Đầm đìa dòng lệ chảy quanh thân Kiều
Chữ TÂM vằng vặc gương treo
Sầu tuôn đứt nối còn nhiều trăm năm.

» Xem/Đóng đáp án

NGUYỄN DU (nhà thơ)
Câu đầu nhắc VĂN TẾ THẬP LOẠI CHÚNG SINH của Nguyễn Du. Câu hai nhắc câu thơ của Tố Hữu : Tố Như ơi, lệ chảy quanh thân Kiều có thể xem là câu thơ thuộc loại hay nhất viết về Nguyễn Du và Truyện Kiều. Câu thứ ba nhắc câu Kiều : Thiện căn ở tại lòng ta / Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài đồng thời cũng muốn nói chính Nguyễn Du là tấm gương sáng về chữ TÂM. Câu cuối muốn nhắc câu thơ chữ Hán của Nguyễn Du trong bài ĐỘC TIỂU THANH KÝ: Bất tri tam bách dư niên hậu / Thiên hạ hà nhân khấp Tố Như (Xuân Diệu dịch : Ba trăm năm nữa mơ màng / Thế gian ai đó khóc chàng Tố Như ). Có lẽ còn nhiều (chứ không phải chỉ ba) trăm năm nữa vẫn còn nhiều người thương khóc Nguyễn Du. Sầu tuôn đứt nối là chữ của Nguyễn Du tả Thúy Kiều thương khóc Đạm Tiên : Sầu tuôn đứt nối, châu sa vắn dài.
Nguyễn Du (tên hiệu là Tố Như ) quê Nghi Xuân, Hà Tĩnh, sinh năm 1765 mất năm 1820. Sự nghiệp văn chương chủ yếu dành cho thơ chữ Hán, Truyện Kiều không phải là phần tinh túy nhất của thiên tài Nguyễn Du nhưng vì viết bằng chữ Nôm nên được phổ biến rộng sâu hơn.

77

Nguyễn Duy Bụi tre dần đến bụi… đời!
Trời hơi bị méo trăng hơi bị tà
Mẹ và em ở lại nhà
Thơ đi Mỹ tưởng đường xa, cũng gần!
Ối trời ơi trắng ! Trắng ngần
Ối trời ơi ấm ! Chả cần ổ rơm.

» Xem/Đóng đáp án

NGUYỄN DUY (nhà thơ)
nguyen-duy-2Trong bài nhắc các bài thơ nổi tiếng của Nguyễn Duy: TRE VIỆT NAM, BẦU TRỜI VUÔNG, HƠI ẤM Ổ RƠM (Rơm vàng bọc tôi như kén bọc tằm / tôi thao thức trong hương mật ong của ruộng / trong hơi ấm hơn nhiều chăn đệm / của những cọng rơm xơ xác gầy gò / Hạt gạo nuôi hết thảy chúng ta no / riêng cái ấm nồng nàn như lửa / cái mộc mạc lên hương của lúa / đâu dễ chia cho tất cả mọi người), ÁNH TRĂNG và các tập thơ BỤI, ÁNH TRĂNG, MẸ VÀ EM, ĐƯỜNG XA. Chữ “bị” ở câu 2 Nguyễn Duy rất hay dùng trong tập BỤI : Người hơi bị ngợm, ta hơi bị người hoặc Em hơi bị đẹp, anh hơi bị nhàu. Ối trời ơi trắng trắng ngần là câu thơ tả tuyết của Nguyễn Duy. Nguyễn Duy là nhà thơ duy nhất của Việt Nam (và có lẽ của thế giới) phát minh ra hình thức triển lãm để quảng bá cho thơ. Nhà thơ đã triển lãm thơ tại Sài Gòn, Hà Nội và nhiều nơi trên đất Mỹ.
Thơ Nguyễn Duy đã quá quen biết với mọi người, nên chúng tôi hạn chế dẫn ra đây. Chỉ muốn nhắc một điều là mấy năm nay ông tuyên bố bỏ thơ. Có thể vẫn làm nhưng không công bố. Lý do không đăng thơ có lẽ vì sợ không vượt hơn những gì mình đã có mà độc giả thì lại đòi hỏi quá cao. Chúng tôi nghĩ rằng nếu tiếp tục đăng thì ở trang báo có tên ông xuất hiện, thơ ông vẫn cứ vào loại bậc trên. Nhà thơ vẫn có nhiều độc giả. Và người ủng hộ đầu tiên là bà vợ vì thang nhuận bút không thể thấp được. Nghĩ như vậy chúng tôi rất cảm phục trước bản lĩnh có một không hai củaNguyễn Duy.
Nguyễn Duy (tên khai sinh là Nguyễn Duy Nhuệ) sinh năm 1948, quê Thanh Hóa. Hiện công tác ở báo Văn nghệ (chi nhánh TP. Hồ Chí Minh)

78

Nguyễn Đình Chiểu Mắt lòa, lòng rạng sáng ngời
Thuyền văn chở đạo, biển đời bao la
Đâm gian tà, bút chẳng tà
Bởi chưng hay ghét cũng là hay thương

» Xem/Đóng đáp án

NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU (nhà thơ)
Nguyễn Đình ChiểuCâu 1 nói Nguyễn Đình Chiểu là người anh minh sáng suốt, tuy bị mù lòa, nhưng ông luôn nhìn rõ mọi lẽ phải trái; phân biệt kẻ xấu người tốt, không vì một lợi ích cá nhân nào làm lu mờ được đức trung thực, lòng yêu nước thương dân của ông. Câu 2 và 3 nhắc hai câu thơ nổi tiếng của Nguyễn Đình Chiểu, tuyên ngôn về quan niệm sáng tác văn học của ông : Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm / Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà. Câu cuối là nguyên văn câu thơ nổi tiếng của ông nói về lẽ ghét thương : Bởi chưng hay ghét cũng là hay thương.
Nguyễn Đình Chiểu quê Bến Tre, sinh năm 1822, mất năm 1888.

79

Nguyễn Đình Chính Văn sâu kín tựa giếng chìm
Đủ đầy : tiểu thuyết, kịch phim, diễn đàn…
Ghi thành tích một đời văn:
“Đã có một lần được tặng thưởng thơ!”
Đêm Thánh nhân đến bất ngờ
Phù du đổi kiếp không nhờ “áp phe”

» Xem/Đóng đáp án

NGUYỄN ĐÌNH CHÍNH (nhà văn)
Nguyễn Đình ChínhCâu 1 nhắc tiểu thuyết GIẾNG CHÌM. Câu 2 : Nguyễn Đình Chính từng làm giám đốc hãng phim, tổng biên tập tạp chí Diễn đàn văn nghệ Việt Nam. Ông viết nhiều tiểu thuyết : CON PHÙ DU, VỤ ÁP PHE ĐÔNG DƯƠNG…, kịch bản sân khấu và phim : RỪNG XANH, BÃI BIỂN ĐỜI NGƯỜI, HỒI CHUÔNG MÀU DA CAM… Các câu 5, 6 nhắc tiểu thuyết mới nhất : ĐÊM THÁNH NHÂN. Các câu 3, 4 : đọc Nhà văn Việt Nam hiện đại, chúng tôi thấy chi tiết ngồ ngộ nên ghi vào đây cho vui. Thực ra giải thưởng cũng chỉ phản ánh phần nào thành tụu của nhà văn. Ví như nhà thơ Thạch Quỳ là người cũng rất ít nhận giải thưởng. Nhưng thơ ông cũng “đáng gờm” lắm đấy. Ông từng viết : Những hạnh phúc niềm vui được thưởng / Tôi một mình dạo mát ở ngoài sân.
Nguyễn Đình Chính sinh năm 1946 tại Việt Bắc. Hiện công tác tại Hà Nội.

80

Nguyễn Đình Thi Diệt phát xít với tư thế người Hà Nội
Lá đỏ ào ào gieo nhạc, kịch, truyện, thơ…
Mặt trận trên cao vẫn cùng đồng đội
Dáng nai hồn nhiên thời xung kích vỡ bờ

» Xem/Đóng đáp án

NGUYỄN ĐÌNH THI (nhà thơ)
Nguyễn Đình ThiCâu đầu nhắc hai nhạc phẩm: DIỆT PHÁT XÍT và NGƯỜI HÀ NỘI. Câu 2 nhắc bài thơ LÁ ĐỎ đã được Hoàng Hiệp phổ nhạc rất nổi tiếng. Đồng thời cũng nói Nguyễn Đình Thi là người đa tài “đúng là trai đất Việt” như ý Bác Hồ nói. Câu 3 nhắc tác phẩm MẶT TRẬN TRÊN CAO của Nguyễn Đình Thi, đồng thời cũng nhắc ông hiện là chủ tịch Liên hiệp các hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam. Câu cuối nhắc các tác phẩm : XUNG KÍCH, VỠ BỜ, CON NAI ĐEN.
Nhiều người nói thơ Nguyễn Đình Thi rất khó hiểu ? Nghe đâu hồi ở Việt Bắc đã có cuộc hội thảo : Có nên phổ biến loại thơ khó hiểu của ông không ? Ta hãy đọc bài thơ CÁCH MẠNG ông viết năm 1982 : Những gì kia cuộn nhau / Trong bao đời bóng đêm // Cái ác của kẻ mạnh / Cái hèn của kẻ yếu / Cái tham của kẻ thừa / Cái thèm của kẻ thiếu / Dân tộc thù dân tộc / Con người sợ con người / / Không sao chịu nổi / Lật hết đi / Thử xoay ngược lại / Xem thành cái gì / / Cái hèn của kẻ mạnh / Cái ác của kẻ yếu / Cái thèm của kẻ thừa / Cái tham của kẻ thiếu / Dân tộc sợ dân tộc / Con người thù con người / / Đã bao đời / Bóng dêm xoay ngược / Vẫn là bóng đêm / / Nhưng nước mắt người mẹ / Làm đứng dậy người con / Giọt máu người ngã xuống / Thành ngôi sao dẫn đường / Và lặng im cũng thành tiếng gọi / / Ra khỏi bóng đêm / Đi tới buổi sáng / Không có bóc lột ăn hiếp / Mỗi dân tộc cần đến mỗi dân tộc / Mỗi con người cần đến mỗi con nguời / / Thưa bạn / Tôi nghĩ cách mạng là như vậy / Mở ra buổi sáng / Mới vỡ nghìn hang ổ / Của những gì cuộn nhau trong bóng đêm / Nhưng đó không phải là chuyện một lúc.
Làm phức tạp sâu xa những gì đơn giản và làm trong sáng, đơn giản những gì lớn lao phức tạp. Đó là thiên tài.
Nguyễn Đình Thi sinh năm 1924 tại Lào. Quê Hà Nội.

81

Nguyễn Đức Mậu Thơ đi ra trận theo người
Cây xanh đang độ, hoa tươi vừa tầm
Thôi ngủ rừng, lại nằm hầm
Thơ đằm sâu tựa hương trần thơm lâu
Diệu kỳ : đom đóm rừng sâu
Bỗng thành sao sáng Á châu chẳng ngờ !

» Xem/Đóng đáp án

NGUYỄN ĐỨC MẬU (nhà thơ)
Nguyễn Đức MậuCâu 1 nhắc tập thơ đầu của Nguyễn Đức Mậu (in chung với Vương Trọng) là THƠ NGƯỜI RA TRẬN. Câu 2 nhắc hai tập thơ : CÂY XANH ĐẤT LỬA và HOA ĐỎ NGUỒN SÔNG. Câu 3 nhắc bài thơ NGỦ RỪNG THEO ĐỘI HÌNH ĐÁNH GIẶC và NẰM HẦM : Chung hầm dẫu một đêm thôi / Xa xôi mấy cũng nên người cùng quê / Huống chi đồng chí, bạn bè / Mấy mùa chiến dịch đi về có nhau… Câu 4 nhắc bài thơ NẤM MỘ VÀ CÂY TRẦM từng đoạt giải nhất báo Văn Nghệ: Thơm rất xa theo gió thoảng hương trầm / Cây trầm đẹp như cuộc đời chiến sĩ / Sống tươi tốt bao niềm tin bình dị / Thân hy sinh thơm đất, thơm trời… Hai câu cuối nhắc tập thơ CÁNH RỪNG NHIỀU ĐOM ĐÓM BAY đoạt giải Hội Nhà văn Việt Nam năm 1999 và sau đó là giải thưởng Đông Nam Á. Nhân đây, cũng nhắc Nguyễn Đức Mậu có BÀI CA ĐOM ĐÓM viết cho thiếu nhi rất ngộ: Đỉnh đèo đá đã đêm đen / Đom đóm đủng đỉnh đeo đèn đi đâu / Đung đưa đèn đỏ đội đầu / Đêm đêm đom đóm đi đâu đỏ đèn? Chúng tôi băn khoăn về câu thứ 3 nên có viết: Đầu đuôi, đen đỏ, đảo điên / Đừng đùa, đom đóm đeo đèn đằng… đít!
Nguyễn Đức Mậu sinh năm 1948 tại Nam Ninh, Nam Định. Hiện công tác tại Tạp chí Văn Nghệ Quân Đội Hà Nội.

82

Nguyễn Hoa

Làm gì có sơn ca
Toàn gà nhà ốm đói!
Hoa hồng tất có gai
Nỗi đau còn tươi rói!
Oan ức đến nực cười
Cái tên nên cái tội
Sao-số-phận định rồi
Sấm-lành cũng đã nói:
Người chất phác hiền lành
Cho làm tổ chức hội!

» Xem/Đóng đáp án

NGUYỄN HOA (nhà thơ)
Nguyễn HoaCâu  1 nhắc tập thơ CHIM SƠN CA (Bình minh / Chim sơn ca mải mê cất cao tiếng hót / Chùm lá biếc rung rinh / Người đi săn giương súng lên rình ! / Mà không hay biết / Chim sơn ca vẫn hót / Cả cho số phận mình !). Câu 3 nhắc bài VỚI BÔNG HỒNG : Ngoài cửa sổ phòng tôi / Bông hồng nở / Tôi muốn hái / Tặng em / Nhưng không nỡ /Làm trống đi / Một chấm đỏ của trời xanh. Câu 4 nhắc bài MUỐI trong tập TỪ 1 ĐẾN 8 : Em là muối / Ướp nỗi đau / Tươi mãi. Hai câu tiếp : Nguyễn Hoa tên thật là Nguyễn Hoa Kỳ. Chắc là cha mẹ đã đặt tên con theo “cây đèn Hoa Kỳ” với ngọn đèn hạt đỗ trong căn nhà hạnh phúc của mình, nhưng có thời gian do quá căm thù bọn giặc Mỹ tàn phá quê hương mà Nguyễn Hoa Kỳ cũng bị ghét oan. Hai câu tiếp nhắc 2 tập thơ : NGÔI SAO SỐ PHẬN TÔI và SẤM LÀNH.
Nguyễn Hoa sinh năm 1947 tại Kim Bảng, Hà Nam. Hiện phụ trách phòng tổ chức Hội Nhà văn Việt Nam.

83

Nguyễn Hoàng Sơn Mới dắt mùa thu vào phố
Mèo con đã để râu rồi
Quên béng lời chào đi trước
Gặp ai cũng cười bằng… đuôi!

» Xem/Đóng đáp án

Dỡn NGUYỄN HOÀNG SƠN (nhà thơ)
Nguyễn Hoàng SơnChúng tôi có cảm tưởng Nguyễn Hoàng Sơn cũng thuộc lớp người “thuận tay trái”. Ông làm thơ, viết phê bình, làm thơ cho thiếu nhi. Và thơ thiếu nhi hình như có duyên với ông hơn. Ông đã hai lần nhận giải thưởng thơ thiếu nhi của Hội Nhà văn với tập SỰ TÍCH RƯỚC ĐÈN TRUNG THU và DẮT MÙA THU VÀO PHỐ. Năm 2001 lẽ ra ông lại nhận giải thưởng Hội Nhà văn với tập truyện thơ thiếu nhi BỨC TRANH CỦA BÉ HẰNG. Nhưng vì muốn đổi mới giải thưởng cho ngang với Trần Mạnh Hảo nên ông mới nhận giải thưởng Hội Nhà văn với tập TRANH LUẬN VĂN HỌC và thôi không nhận giải thơ thiếu nhi nữa. Trong bài nhắc một số tập thơ : DẮT MÙA THU VÀO PHỐ, MÈO CON ĐỂ RÂU, LỜI CHÀO ĐI TRƯỚC. Câu cuối nhắc bài CON VỆN với những chi tiết được nhiều người nhớ: Mỗi khi nó chạy / Cái đuôi cong lên / Đuôi như bánh lái / Định hướng con thuyền. / Rời nhà ra ngõ / Đuôi quắp dọc đường / Đuôi buông ủ rũ / Là khi nó buồn / Nhưng mà lạ nhất / Là lúc nó vui / Chẳng hề nhếch mép / Nó cười bằng… đuôi!
Nguyễn Hoàng Sơn sinh năm 1949, quê Sóc Sơn, Hà Nội. Hiện là phóng viên báo Tiền Phong Hà Nội.

84

Nguyễn Huy Thiệp Ra quân bằng tướng về hưu
Binh pháp sửng sốt bao nhiêu tướng tài
Con gái Thủy Thần là ai ?
Tiếp viên quán nhậu Hoàng Mai đấy mà !

» Xem/Đóng đáp án

NGUYỄN HUY THIỆP (nhà văn)
Nguyễn Huy ThiệpCâu 1, 2 nhắc truyện ngắn TƯỚNG VỀ HƯU khi xuất hiện trên báo Văn Nghệ đã làm sửng sốt không chỉ bạn đọc mà cả các nhà văn về cách viết và nội dung rất mới lạ. Câu 3 nhắc tập truyện được nhiều ý kiến khen chê rất trái ngược : CON GÁI THỦY THẦN. Câu cuối muốn đưa một thông tin : Nhà văn hiện có mở một quán nhậu ở Gia Lâm có tên hiệu Hoàng Mai.
Nguyễn Huy Thiệp sinh năm 1950, quê Thanh Trì, Hà Nội.

85

Nguyễn Khải Xung đột mạnh, dựng xây hăng
Sống và chiến đấu ai bằng chúng tôi ?
Tuổi càng cao lạc càng bùi
Mắt nhìn Hà Nội, miệng cười với… sư

» Xem/Đóng đáp án

NGUYỄN KHẢI (nhà văn)
Nguyễn KhảiTrong bài nhắc một số tác phẩm của Nguyễn Khải : XUNG ĐỘT, XÂY DỰNG, HỌ SỐNG VÀ CHIẾN ĐẤU, MÙA LẠC, ÔNG ĐẠI TÁ VÀ VỊ SƯ GIÀ. Và tác phẩm mới nhất là HÀ NỘI TRONG MẮT TÔI. Nguyễn Khải thuộc lớp các nhà văn quý hiếm là cứ tác phẩm ra sau lại hay hơn tác phẩm ra trước dù đã ở tuổi “cổ lai hy”. Đọc HÀ NỘI TRONG MẮT TÔI (tựa đề có vẻ hơi Đỗ Lai Thúy) mới thấy hết đẳng cấp nhà văn của tác giả này. Đúng là “lời lời châu ngọc, hàng hàng gấm thêu” cứ mở miệng là thành văn hay. Từ câu nói đùa đến lời nghiêm túc đều mặn mà đằm thắm, tràn đầy tình cảm và chiêm nghiệm cuộc đời.
Nguyễn Khải tên khai sinh Nguyễn Mạnh Khải, sinh 1930 tại Hà Nội, cùng quê với Tú Xương (phố Hàng Nâu). Hiện sống tại TP.Hồ Chí Minh)

86

Nguyễn Khoa Điềm Nguyễn Khoa ĐiềmĐồng lúa chín cài hoa vào quá khứ
Bị cáo hồ Uyên Ương, tình yêu một thuở…
Trò hề!
Bài hát đâu chỉ là nốt nhạc
Nghiệt ngã cuộc tình! Trăm nỗi éo le!

» Xem/Đóng đáp án

NGUYỄN KHOA ĐĂNG (nhà văn)
Tuyệt nhiên không có một từ nào của chúng tôi xen vào bài thơ trên dù là thực từ hay hư từ. Bài thơ chăm chú liệt kể các tác phẩm của Nguyễn Khoa Đăng. Câu đầu nhắc bài thơ ĐỒNG LÚA CHÍN được in trong nhiều tuyển tập thơ cho thiếu nhi, được Bùi Đình Thảo phổ nhạc, là 1 trong 50 bài hát hay trong 50 năm qua : Vây quanh làng / Một biển vàng / Như tơ kén…/ Hương lúa chín / Thoang thoảng bay / Làm say say / Đàn ri đá /…/ Như đeo nặng / Giọt mồ hôi / Của bao người / Nuôi lớn lúa /…/ Em đi giữa / Biển vàng / Nghe mênh mang / Đồng lúa hát. Tiếp theo là các tác phẩm : CÀI HOA VÀO QUÁ KHỨ (Câu Chuyện Sư Phạm), NGƯỜI BỊ CÁO HỒ UYÊN ƯƠNG (tiểu thuyết), TÌNH YÊU MỘT THUỞ (tập truyện), TRÒ HỀ (tiểu thuyết), BÀI HÁT ĐÂU CHỈ LÀ NỐT NHẠC (kịch bản phim.Phim được dự liên hoan phim ở Bình Nhưỡng), CUỘC TÌNH NGHIỆT NGÃ (tiểu thuyết), TRĂM NỖI ÉO LE (tập hợp các truyện tác giả in trong nhiều kỳ trên Tài Hoa Trẻ)
Tên khai sinh là Nguyễn Đăng Khoa, sinh năm 1941 tại Vũ Thư, Thái Bình, hiện là phóng viên báo Thế Giới Mới và Tài Hoa Trẻ Tp. Hồ Chí Minh.

87

Nguyễn Khoa Điềm Đất ngoại ô gặp ngày nào
Nghe nhà lửa ấm muốn vào thăm chơi
Dọc đường khát vọng tới nơi
Thoáng nhìn cửa thép, chân hơi ngập ngừng…

» Xem/Đóng đáp án

NGUYỄN KHOA ĐIỀM (nhà thơ)
Nguyễn Khoa ĐiềmTrong bài thơ nhắc 4 tác phẩm của Nguyễn Khoa Điềm : ĐẤT NGOẠI Ô (tập thơ đầu), NGÔI NHÀ CÓ NGỌN LỬA ẤM (tập thơ), MẶT ĐƯỜNG KHÁT VỌNG (trường ca) và CỬA THÉP (tập ký). Trong tập ĐẤT NGOẠI Ô có bài KHÚC HÁT RU NHỮNG EM BÉ LỚN LÊN TRÊN LƯNG MẸ được phổ nhạc khá nổi tiếng : Em cu Tai ngủ trên lưng mẹ ơi / Em ngủ cho ngoan đừng rời lưng mẹ / Mẹ giã gạo mẹ nuôi bộ đội / Nhịp chày nghiêng giấc ngủ em nghiêng / Mồ hôi mẹ rơi má em nóng hổi / Vai mẹ gầy nhấp nhô làm gối / Lưng đưa nôi và tim hát thành lời /…/ – Ngủ ngoan a kay  ơi, ngủ ngoan a kay hỡi / Mẹ thương a kay, mẹ thương đất nước / Con mơ cho mẹ được thấy Bác Hồ / Mai sau khôn lớm làm người tự do… Bài NHỮNG ĐỒNG TIỀN NGOẠI Ô cũng khá quen biết với bạn yêu thơ : Những đồng tiền ngoại ô / Đẫm mùi mồ hôi, dầu mỡ / Mùi nước mắm cá khô / Cái nhàu trong bàn tay em nhỏ / Cái vo tròn trong cạp quần cụ già /…/ Ngoại ô mua nước mắm chai là ngày lĩnh lương / Ngoại ô mua kẹo nuga là ngày lĩnh lương / ngoại ô ăn ruốc từng đồng là ngày cuối tháng / Ngoại ô uống rượu chưởi con là ngày cuối tháng…
Tập NGÔI NHÀ CÓ NGỌN LỬA ẤM từng nhận giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam (Mẹ ơi, con trở lại nhà / Sau lưng con cánh cửa chiều khép nhẹ / Mẹ lại ngồi trước bếp lửa chiều lặng lẽ / Nấu cơm cho chúng con ăn / ôi những hạt gạo nổi chìm ba mươi năm / Đời mẹ tảo tần cay đắng / Từng nuôi chúng con làm nên chiến thắng / Bây giờ chưa đủ chúng con no / Nhưng căn nhà mình lộng gió tự do / Lộng ánh sáng trước tháng ngày sắp đến.// Mẹ thân yêu, với tấm lòng trọn vẹn / Mẹ vẫn khơi bếp lửa hồng như cổ tích ca dao / Và những gì nồng thắm của mai sau… – NGÀY VUI). Truờng ca MẶT ĐƯỜNG KHÁT VỌNG nổi trội nhất với chương ĐẤT NƯỚC : … Đất là nơi anh đến trường / Nước là nơi em tắm / Đất nước là nơi ta hò hẹn / Đất nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm…
Nguyễn Khoa Điềm sinh năm 1943 tại Thừa Thiên Huế hiện công tác lại Hà Nội.

88

Nguyễn Khuyến Từ quan về với thú điền viên
Thương nước lòng đâu đã dễ yên
Rượu thiếu bạn hiền không thiết uống
Thu loe trăng sáng chẳng màng xem
Vỉa hè trẻ dỡn ông nghè giấy
Lỗ lội Cuội nhòm Mẹ Mốc điên
Ba lượt cưỡi đầu thiên hạ cả
Cớ sao còn thẹn với ông Tiềm?

» Xem/Đóng đáp án

NGUYỄN KHUYẾN (nhà thơ)
Nguyễn KhuyếnCâu đầu nhắc lời Nguyễn Khuyến dặn con (nếu ông mất) : Đề vào mấy chữ trong bia / Rằng quan nhà Nguyễn cáo về đã lâu. Câu thứ 3 nhắc bài KHÓC DƯƠNG KHUÊ : …Rượu ngon chẳng có bạn hiền / Không mua không phải không tiền không mua / Câu thơ viết đắn đo không viết / Viết đưa ai, ai biết mà đưa… Nói là nói vậy, Nguyễn Khuyến chẳng thể nào CHỪA RƯỢU : Những lúc say sưa cũng muốn chừa / Muốn chừa nhưng tính lại hay ưa / Hay ưa nên nỗi không chừa được / Chừa được nhưng mà cũng chẳng chừa ! Câu thứ tư nhắc bài THU ẨM, một trong bộ ba thơ thu của Nguyễn Khuyến (…Lưng giậu phất phơ màu khói nhạt / Làn ao lóng lánh ánh trăng loe). Câu  5 nhắc bài TIẾN SĨ GIẤY (Ghế chéo lọng xanh ngồi bảnh chọe / Nghĩ rằng đồ thật hóa đồ chơi!). Câu 6 nhắc bài MẸ MỐC (So danh giá ai bằng mẹ Mốc / Ngoài hình hài gấm vóc chẳng thêm ra… ) và bài MIẾU ÔNG CUỘI : Đầu làng Ngang có cái lỗ lội / Có miếu ông Cuội cao vòi vọi / Đàn bà đến đó xắn quần lên / Chỗ thì đến háng, chỗ đến gối / Cuội ta trông thấy nhoẻn miệng cười / Cái gì trăng trắng như con cúi / / Từ đó làng Ngang được giống người / Sinh ra toàn những phường nói dối. ). Câu 7 là câu của nhà thơ : Cưỡi đầu người kể đã ba phen (Tam Nguyên Yên Đỗ là thế). Câu cuối nhắc ý trong bài THU VỊNH : Nhân hứng cũng vừa toan cất bút / Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào tác giả viết khi chưa làm được như Đào Tiềm là từ quan về ở ẩn.
Nguyễn Khuyến quê Nam Định, sinh năm 1835, mất năm 1909.

89

Nguyễn Mỹ Cái màu đỏ như cái màu đỏ ấy
Chẳng chia ly cùng bạn đọc bao giờ
Con đuờng ấy nắng ngân vang ngàn chuông nhỏ
Xanh mơ màng đẹp mãi giấc anh mơ.

» Xem/Đóng đáp án

Nhớ NGUYỄN MỸ (nhà thơ)
Nguyễn MỹCâu 1, 2 nhắc bài thơ CUỘC CHIA LY MÀU ĐỎ nổi tiếng của Nguyễn Mỹ (chép ở sau). Bài thơ ấy cũng như tên tuổi của tác giả không bao giờ “chia ly” với bạn yêu thơ. Câu 3 nhắc bài CON ĐƯỜNG ẤY : Con đường nhỏ / Đi giữa hai hàng cây / Cái con đường ấy mình đầy bóng râm / Con hươu sao đã ruỗi nằm / Để nghe những tiếng thì thầm ở trên / Đôi bên là nắng / Thu đã đượm vàng / Nắng bay từng giọt / Nắng ngân vang / Ở trong nắng có một ngàn cái chuông Câu cuối nhắc bài GIẤC MƠ XANH : … Giấc mơ xanh còn xanh mãi của tôi / Là Ô Loan, đầm Mẹ sáng ngời / Con đi, mẹ nhé, triều đang gọi / Nâng dải mơ lên tới đỉnh trời.
Bây giờ xin chép bài CUỘC CHIA LY MÀU ĐỎ : Đó là cuộc chia ly chói ngời sắc đỏ / Tươi như cánh nhạn lai hồng / Trưa một ngày sắp ngả sang Đông / Thu, bỗng nắng vàng lên rực rỡ / Tôi nhìn thấy một cô áo đỏ / Tiễn đưa chồng trong nắng vườn hoa / Chồng của cô sắp sửa đi xa / Cùng đi với nhiều đồng chí nữa / Chiếc áo đỏ rực như than lửa / Cháy không nguôi trước cảnh chia ly / Vườn cây xanh và chiếc nón trắng kia / Không giấu nổi tình yêu cô rực cháy / Không che được nước mắt cô đã chảy / Những giọt long lanh, nóng bỏng, sáng ngời / Chảy trên bình minh đang hé giữa làn môi / Và rạng đông đã bừng trên nét mặt / Một rạng đông với màu hồng ngọc / Cây si xanh gọi họ đến ngồi / Trong bóng rợp của mình nói tới ngày mai / Ngày mai sẽ là ngày xum họp / Đã tỏa sáng. Những tâm hồn cao đẹp / Nắng vẫn còn ngời trên mắt lá si / Và người chồng ấy đã ra đi / Cả vườn hoa đã ngập tràn nắng xế / Những cánh hoa đỏ vẫn còn rung nhè nhẹ / Gió nói tôi nghe những tiếng thì thào / “Khi tổ quốc cần họ biết sống xa nhau” / Nhưng tôi biết cái màu đỏ ấy / Cái màu đỏ như cái màu đỏ ấy / Sẽ là bông hoa chuối đỏ tươi / Trên đỉnh dốc cao vẫy gọi đoàn người / Sẽ là ánh lửa hồng trên bếp / Một làng xa giữa đêm giá rét…/ Nghĩa là màu đỏ ấy sẽ theo đi / Như không hề có cuộc chia ly.
Nguyễn Mỹ sinh năm 1935 ở Tuy An, Phú Yên, hy sinh năm 1971 ở Trà My, Quảng Nam.

90

Nguyễn Ngọc Oánh Nghề là tiền, nghiệp là thơ
Đời mà được vậy, cõi mơ khó bằng
Nợ trời, chức trả sao… băng
Vốn đời chẳng lở, nhân văn mãi bồi
Đá vàng thương nhớ chân trời
Ngọc châu mỗi lời, mỗi hạt kim cương!
Nghĩa tình mặn muối, cay gừng…

» Xem/Đóng đáp án

NGUYỄN NGỌC OÁNH (nhà thơ)
Nguyễn Ngọc OánhHai câu đầu lấy ý từ lời TỰ BẠCH của tác giả : Việc công không láng cháng / Tản mạn chút mộng mơ / Bạc tiền như gió thoảng / Còn lại một túi thơ và tác giả chú thích thêm : Đối với tôi Ngân hàng là nghề, thơ là nghiệp. Câu 3 nhắc tập thơ THỨC CÙNG SAO. Câu 4 nhắc tập thơ BÊN LỞ BÊN BỒI. Câu 5 nhắc tập thơ CHÂN TRỜI THƯƠNG NHỚ. Câu 6 nhắc tập LỜI CỦA HẠT. Nếu nhà thơ là kỹ sư nông nghiệp chẳng hạn thì đây hẳn là hạt thóc. Nhưng tác giả lại là Phó Thống Đốc Ngân hàng, nên chúng tôi mới đoán là hạt kim cương vì chỉ hạt này là nói được nhiều lời nhất ! Câu 7 : ở trên chúng tôi hơi sa đà dẫn ra quá nhiều thuật ngữ trong Ngân hàng. Trong câu này chúng tôi trích dẫn bài thơ MẶN MUỐI CAY GỪNG để các bạn không do sự tếu táo của chúng tôi mà hiểu sai lệch về tác giả : … Em là thực, em là mơ / Em là giọt nắng cho thơ nảy mầm / Vô tình mà chẳng vô tâm / Duyên thầm đến với lặng thầm tình yêu / Vết nhăn trên trán rạn nhiều / Là bao vất vả sáng chiều trên nương / Chân chim đuôi mắt mờ sương / Là khi con ốm chiếu giường rỗng tênh / Vết hằn khóe miệng nổi nênh / Là khi gạo củi một mình kiếm mua / hay hờn, hay giận, hay đùa / Là ngần ấy vị ngọt chua đã từng / Đã rằng mặn muối cay gừng / Tiệc nghèo chỉ có lạc vừng cũng mong / Lấy chồng ở với mẹ chồng / Mái tranh thì mỏng, bão dông thì dày…
Nguyễn Ngọc Oánh sinh năm 1937 tại Quỳnh Lưu, Nghệ An. Hiện ở tại Ba Đình, Hà Nội.

91

Nguyễn Nhật Ánh Qua hoa cúc, lại hoa vàng
Tặng thơ tứ tuyệt cho nàng hôm qua…
Văn chương như kính vạn hoa
Xanh xanh đỏ đỏ, ối chàvui tươi!

» Xem/Đóng đáp án

NGUYỄN NHẬT ÁNH (nhà văn)
Nguyễn Nhật ÁnhTrong bài nhắc một số tác phẩm của Nguyễn Nhật Ánh : tập thơ TỨ TUYỆT CHO NÀNG và các tập truyện dài: ĐI QUA HOA CÚC, TRẠI HOA VÀNG, CÔ GÁI ĐẾN TỪ HÔM QUA, KÍNH VẠN HOA (nhiều tập), ÁO ĐỎ ÁO XANH (tập truyện). Văn thơ Nguyễn Nhật Ánh được các bạn mới lớn đặc biệt yêu thích.Văn Nguyễn Nhật Ánh đã tạo thành một hiện tượng trong sinh hoạt văn học của tuổi trẻ toàn quốc. Nhiều người gọi ông là “nhà phù thủy” đã mê hoặc các em mới lớn bằng những chuyện vô cùng …trong sáng!
Nhân nhắc tập thơ TỨ TUYỆT CHO NÀNG (tập hợp các bài đăng trên Mực Tím của Nguyễn Nhật Ánh), cũng xin dẫn ra đôi bài : Đừng như hoa lá, đừng như cỏ / Phủ xuống hồn anh một tối đầy / Mà như hoa lá, mà như cỏ / Thức dậy tình anh những sớm mai. Hay : Gặp em từ độ quê nhà / Chạnh lòng một buổi rồi xa nghìn ngày / Sài Gòn sáng sớm mưa bay / Ngồi lo Đà Nẵng mùa này bão giông.
Nguyễn Nhật Ánh sinh 1955 quê gốc Thăng Bình, Quảng Nam. Hiện ở TP. Hồ Chí Minh.

92

Nguyễn Phan Hách Quà tặng của thiên nhiên : cây vĩ cầm cảm lạnh
Hoa sữa thơm hương vị… hoàng lan!
Tình ngỡ đùa thế mà môi đắng chát
Lạc mê cung mong gì phút mây tan

Tưởng đâu cụ nghị thời dông tố
Hoá ra ông chủ “Hội  Nhà văn”

» Xem/Đóng đáp án

NGUYỄN PHAN HÁCH (nhà văn)
Nguyễn Phan HáchCâu 1 nhắc 2 tập truyện QUÀ TẶNG CỦA THIÊN NHIÊN và CÂY VĨ CẦM CẢM LẠNH. Câu 2 nhắc HOA SỮA (tập thơ) : Tuổi mười lăm em lớn từng ngày / Một buổi sớm bỗng thành thiếu nữ / Hôm ấy mùa thu, anh vẫn nhớ / Hoa sữa thơm ngây ngất quanh hồ /…/ Tình yêu đầu tưởng không gì chia cắt / Vậy mà tan trong sương gió mong manh /…/ Đau khổ nhiều nhưng éo le thay / Không phải thời Rô-mê-ô và Juy-li-et /Nên chẳng có đứa dám chết / Đành lòng thôi mỗi đứa mỗi phương / Chỉ mùa thu trọn vẹn yêu thương / Hương hoa sữa cứ trở về mỗi độ… và tập truyện HOA HOÀNG LAN. Câu 3 nhắc 2 tập truyện TÌNH ĐÙA và VỊ ĐẮNG TRÊN MÔI. Câu 4 nhắc 2 tiểu thuyết TAN MÂY và MÊ CUNG. Hai câu cuối nhắc tên nhà văn : Nguyễn Phan Hách (trùng tên với ông nghị Hách) và nói hiện nhà văn là giám đốc NXB Hội Nhà văn.
Nguyễn Phan Hách sinh năm 1942 tại Thuận Thành, Bắc Ninh.

93

Nguyễn Quang Sáng Thế đứng ở đời hơn mười thế võ
Thú làm vua thua thú lai rai
Mùa gió chướng dẫu muôn ngàn gian khó
Chiếc lược ngà vẫn làm đẹp duyên ai

» Xem/Đóng đáp án

NGUYỄN QUANG SÁNG (nhà văn)
Nguyễn Quang SángCâu 1 nhắc truyện ngắn nổi tiếng của tác giả : THẾ VÕ với những dòng kết luận : Thì ra cái quan trọng không phải là thế võ mà là thế đứng ở đời! Câu 2 : nhắc tập truyện ngắn (và cũng là tên truyện ngắn) TÔI THÍCH LÀM VUA khá hóm hỉnh và sâu sắc của tác giả. Ở câu này cũng nói về một sở thích của Nguyễn Quang Sáng : Rượu . Hai câu cuối nhắc tên tiểu thuyết (và sau là kịch bản phim) MÙA GIÓ CHƯỚNG và truyện ngắn CHIẾC LƯỢC NGÀ từng được giải thưởng văn học.
Nguyễn Quang Sáng sinh năm 1932, quê gốc Chợ Mới, An Giang. Hiện sống ở TP. Hồ Chí Minh.

94

Nguyễn Tất Nhiên Em hiền như Masoeur
Cô Bắc Kỳ nho nhỏ
Đã làm khổ ai chưa ?

Em ngoan hiền – Masoeur
Tôi hoang đàng “ma-cô”

Masoeur này Masoeur
Vì tôi là linh mục
Sống ngoại đạo cùng thơ
Hai mươi năm lận đận,
Thiên tai đến bất ngờ…
Thôi thà như giọt mưa!

» Xem/Đóng đáp án

NGUYỄN TẤT NHIÊN (nhà thơ)
Nguyễn Tất NhiênCâu 1 là tên một bài thơ được phổ nhạc khá nổi tiếng, câu 4 và chữ ngoại đạo ở câu 6 lấy từ bài đó : Đưa em về dưới mưa / Nói năng chi cũng thừa / Phất phơ đời sương gió / Hồn mình gần nhau chưa ? /…/ Tay ta từng ngón tay / Vuốt lưng em tóc dài / Những trưa ngồi quán vắng / Chia nhau tình phôi phai / Xa nhau mà không hay…Câu 2 là tên một bài thơ của Nguyễn Tất Nhiên và nhắc thêm bài DUYÊN CỦA TÌNH TA CON GÁI BẮC :Em nhớ giữ tính tình con gái bắc / Nhớ điêu ngoa nhưng giả bộ ngoan hiền / Nhớ khiêm nhường nhưng thầm ý khoe khoang / Nhớ duyên dáng, ngây thơ… mà xảo quyệt ! Câu 3 nhắc hai câu thơ trong bài NÊN SẦU KHỔ DỊU DÀNG : Nắng bờ sông như màu trang vở cũ / Thủa học trò em làm khổ ai chưa ? Câu 5 là tên một bài thơ VÌ TÔI LÀ LINH MỤC : Vì tôi là linh mục / Không mặc chiếc áo dòng / Nên suốt đời hiu quạnh, nên suốt đời long đong… Câu 7 nhắc bài HAI NĂM TÌNH LẬN ĐẬN : Em xưa còn thắt bím / Nuôi dưỡng thân ngây thơ / Anh xưa còn lính quýnh / Giữa sân trường trao thư /…/ Em thường hay mắt liếc / Anh thường ngóng cổ cao / Ngoài đường em bước chậm / Quán chiều anh nôn nao… Chữ THIÊN TAI là tên tập thơ đầu của Nguyễn Tất Nhiên. Tác giả coi tình yêu cũng là một loại thiên tai và thiên tai cũng dễ tạo ra thiên tài ! THÔI THÀ NHƯ GIỌT MƯA cũng là tên một bài thơ của tác giả được khá nhiều người biết.
Nguyễn Tất Nhiên có hai câu thơ : Bạn bè ngồi nhậu đôi khi / Người nói vô ý, người nghe điếng lòng. Tiến sĩ Trần Công Chín, bạn đồng nghiệp của tôi đổi câu thứ 2 là : người nói vô ý, người ghi âm rồi ! đều nhắc nhở ta phải cẩn thận khi ăn nói nhất là khi nhậu.
Nguyễn Tất Nhiên có tên khai sinh là Nguyễn Hoàng Hải, sinh 1953 tại Biên Hòa, mất ở Mỹ năm 1996.

95

Nguyễn Thái Vận Đánh thức một loài hoa dậy
Thế rồi… khép lại trang thơ!
Cần chi phải một lần đến
Mới bâng khuâng, mới sững sờ
Cuộc đời – trò chơi con trẻ
Khác chi bài hát tò vò…

» Xem/Đóng đáp án

NGUYỄN THÁI VẬN (nhà thơ)
Nguyễn Thái VậnHai câu đầu nhắc tập thơ THỨC DẬY MỘT LOÀI HOA (…Anh đưa tôi về nếm giọt mật thơm / Chỉ thấy nồng say giữa cồn gió mát / Tiếng ong bay hay tiếng hoa đang hát / Cảm ơn người thức dậy một loài hoa). Hai câu tiếp nhắc bài NHỮNG NƠI CHỈ ĐẾN MỘT LẦN ( Những nơi chỉ một lần tôi đến / Mà bâng khuâng theo suốt tháng năm dài ) và cũng muốn nhắc một kỉ niệm của chúng tôi  về tác giả : năm 1986, khi Cầu chữ Y của chúng tôi được in ra, nhà thơ Nguyễn Thái Vận có viết bài giới thiệu trên Văn Nghệ rất ưu ái và hay. Trước đó, chúng tôi chưa gặp, nhưng đã đọc thơ ông và đã thấy nhiều điều đồng cảm,  vì chúng tôi cùng là nhà giáo : Chẳng thể nào trọn vẹn niềm vui / Nếu còn một bài phải cho điểm thấp / Ở đó tấm lòng tôi thiếu hụt / Chấm điểm em, tôi tự nhận điểm mình !… Muốn tìm gặp, nhưng chưa kịp, thì thình lình nghe tin ông mất. Tới bây giờ, chúng tôi vẫn còn cảm thấy mình như có lỗi. Câu 6 nhắc tập đồng dao BÀI HÁT TÒ VÒ.
Nguyễn Thái Vận quê Vinh Phú. Sinh năm 1941 mất năm 1991 tại Hà Nội.

96

Nguyễn Thị Mai Sông Trăng một khúc tỏ mờ
Thời hoa gạo cháy đôi bờ tương tư
Nhà không có bố hóa hư?
Hớ hênh bãi tắm nhử sư lại… nhòm!

» Xem/Đóng đáp án

NGUYỄN THỊ MAI (nhà thơ)
Nguyễn Thị MaiTrong bài thơ trên nhắc hai tập thơ của Nguyễn Thị Mai : MỘT KHÚC SÔNG TRĂNG với lời đề từ : Đèn thờ xin thả hoa đăng / Tạ ơn một khúc sông trăng-kiếp người – là hai câu kết của BÀI CA SÔNG HÁT (con sông ở Hà Tây nơi ngày xưa hai bà Trưng tuẫn tiết) và tập THỜI HOA GẠO CHÁY với bài thơ cùng tên ( Không có mây để nhớ / Không có mưa để buồn / Chiều chia tay rất nắng / Nón em chừng nghiêng hơn /…/ Thôi đừng nói thầm thì / Em buồn cười lắm đấy / Cái thời hoa gạo cháy / Xa mãi rồi người ơi /…/ Bàn chân rồi dừng bước / Thương nhớ lòng khôn nguôi). Câu 3 nhắc bài thơ viết cho thiếu nhi của tác giả là NHÀ KHÔNG CÓ BỐ : Nhà không có bố buồn sao / Cái đinh cũng thiếu / Con dao thì cùn / Bơm xe chẳng hiểu cái Jun / Rát tay bật lửa, đá cùn xăng khô…// Không có bố, không thì giờ / Bữa ăn sớm muộn chẳng chờ, chẳng mâm / Ngày đông gió bấc mưa dầm / Đậy che mái dột âm thầm mẹ con // Chẳng vui tiếng điếu rít giòn / Bia không mua uống em còn bán chai / Nước đun sôi để nguội hoài / Nhà không có bố biết ai pha trà // Cho dù bãi mật phù sa / Mà không bên lở, chẳng là dòng sông. Nhắc bài thơ này cũng để nhắc một mảng đóng góp rất quan trọng của Nguyễn Thị Mai là thơ cho thiếu nhi. Chị còn có những bài như GIỜ VĂN… được nhiều người biết. Câu  cuối nhắc bài thơ TẮM BIỂN GẶP SƯ với khổ kết : Cà sa choàng gió phi lao / Trở nguyên cõi tục òa vào thế nhân / Triều khơi vai nắng ngực trần / Từ bi hỉ xả một lần xem sao?
Nguyễn Thị Mai còn có các tập NÓN TRẮNG SANG ĐÒ (Nón trắng sang đò ngày hội / Tiếng cười bến nước râm ran), THẢ DIỀU (thơ cho thiếu nhi) và NGƯỜI YÊU LÀ LÍNH (tập truyện vui).
Nguyễn Thị Mai quê Hà Tây. Hiện công tác tại Hội liên hiệp Phụ Nũ Việt Nam.

97

Nguyễn Trãi “Tam tộc tru di”, máu đỏ làng
Bình Ngô muôn thuở giọng còn vang
Hỡi ơi Thị Lộ – gương tầy… chiếu
Tài sắc mà chi để lụy chàng.

» Xem/Đóng đáp án

Vài nét NGUYỄN TRÃI (nhà thơ)
Nguyễn TrãiCâu 1 nhắc vụ án “Lệ Chi Viên” về cái chết của vua Lê Thái Tôn dẫn đến thảm họa cho Nguyễn Trãi. Câu 2 nhắc ĐẠI CÁO BÌNH NGÔ cũng là nhắc đến tài đức và công lao của Nguyễn Trãi đối với dân tộc và triều đình nhà Lê. Ở câu 3 “gương tầy chiếu” là sửa lại thành ngữ “gương tầy liếp” nghĩa là gương lớn. Gương ở đây là muốn nói đến gương “tài mệnh tương phương” tức là tài và mệnh làm hại lẫn nhau, thường xảy ra trong chế đệ phong kiến cũ. Chữ  “chiếu” là muốn nhắc đến giai thoại làm quen nhau của Nguyễn Trãi và Thị Lộ : Tôi ở Tây Hồ bán chiếu gon. Cả câu 3 lẫn câu 4 muốn nhắc đến nguyên nhân cái chết của vua Thái Tôn ắt hẳn có liên quan đến tài sắc của Thị Lộ và vì cái chết đó mà triều đình có cớ hãm hại Nguyễn Trãi.
Nguyễn Trãi tên hiệu là Ức Trai, sinh năm 1380, quê Hà Đông, mất năm 1442.

98

Lê Trọng Định Bảy sắc cầu vồng vẫn còn sáng mãi
Dẫu cho ai đã ngã giữa chiến trường
Nhớ thi sĩ cà phê, bia… sẵn đấy
Khát tận lòng vị nước vối quê hương.

» Xem/Đóng đáp án

NGUYỄN TRỌNG ĐỊNH (nhà thơ)
Lê Trọng ĐịnhCâu đầu nhắc tập thơ SẮC CẦU VỒNG. Hai câu cuối nhắc bài thơ tâm đắc nhất của tác giả : NƯỚC VỐI QUÊ HƯƠNG : Đêm rừng già đi giữa mưa rơi / Một mảnh áo mưa che chẳng kín người / Nước chảy qua môi húp từng ngụm nhỏ / Bỗng nhớ mẹ ngồi bên ấm giỏ / Nước vối mặn nồng / Ngọt ngào chuyện cũ / Ơi ! Nhớ sao / Mảnh vườn quê hương ta đó / Cây vối già bạc thếch nắng mưa / Mỗi nhánh mốc gầy đều in dấu tuổi thơ / Tháng năm tới cành chỉ còn thấy nụ / Nụ chín vàng mẹ lấy vào ấm ủ / Hạt khô vàng trong nắng xôn xao / Rồi những ngày ngâu trên chum nước gốc cau / Những tháng rét trải rơm làm ổ ngủ / Bắc ấm nước mưa con ngồi nhóm lửa / Nụ vối tích mấy mùa mẹ lại sẻ ra pha / Chén nước ấm nồng ngai ngái vị thuốc ta / Mà nhấp khỏi cứ ngọt hoài đầu lưỡi / con ủ tay dưới nắp bông nóng hổi / Nghe rì rầm câu chuyện cũ năm nao /…/ Mẹ ơi ! / Quê ta đêm nay có nặng hạt mưa đông / Ấm vối đặc chắc vẫn nồng trong giỏ / Tháng năm rồi vối trong vườn kết nụ / Cô láng giềng có hái giúp mẹ không ?…
Nguyễn Trọng Định sinh năm 1939, quê Gia Lâm Hà Nội, mất năm 1968 tại Điện Bàn Quảng Nam.

99

Nguyễn Trọng Tạo Thơ tình gửi người không quen
Đồng dao con nít lại đem tặng già
Nhận làng Quan Họ : “Quê ta!”
Một người ba hội, bảy nhà, lừng danh!
Chưởi thằng Bá Kiến lộng hành
Lại mơ Thị Nở cho anh… bốn lầu!

» Xem/Đóng đáp án

NGUYỄN TRỌNG TẠO (nhà thơ)
Nguyễn Trọng TạoCâu 1 nhắc GỬI NGƯỜI KHÔNG QUEN (tập thơ tình) : Chia cho em một đời tôi / Một cay đắng, một niềm vui, một buồn / Tôi còn cái xác không hồn / Cái chai không rượu, tôi còn vỏ chai…Câu 2 nhắc ĐỒNG DAO CHO NGƯỜI LỚN  (tập thơ) : Có cánh rừng chết vẫn xanh trong tôi / Có con người sống mà như qua đời /…/ Có câu trả lời biến thành câu hỏi / Có kẻ ngoại tình ngỡ là tiệc cưới /…/ Có thương có nhớ có khóc có cười / Có cái chớp mắt đã nghìn năm trôi. Câu 3 nhắc LÀNG QUAN HỌ QUÊ TÔI (tập ca khúc). Câu 4 : Nguyễn Trọng Tạo là hội viên Hội Nhà văn, Hội Nhạc sĩ, Hội Nhà báo (cả 3 đều “Việt Nam”), là nhà văn, nhà soạn nhạc, nhà thơ, nhà lý luận phê bình (có in tập VĂN CHƯƠNG CẢM VÀ LUẬN), nhà… vẽ (trình bày khá nhiều bìa sách), và nhà lãnh đạo văn nghệ (Từng làm trưởng Đoàn văn công, Ủy viên Ban chấp hành Hội Văn nghệ Bình Trị Thiên). Hai câu cuối nhắc bài thơ BÁ KIẾN THỜI HIỆN ĐẠI với hai câu kết : rồi sẽ có ngày Thị Nở quay trở lại / Cho anh bốn lầu tha hồi thoải mái ! Có lần tôi thấy mấy cô gái truyền nhau đọc câu này rồi cùng đỏ mặt lên, không rõ vì sao. Sau mới biết người Nam Bộ rất tinh nhạy trong việc nói lái (đôi khi họ cũng đọc trệu chữ “lầu” thành chữ “lù” nữa đấy).
Nguyễn Trọng Tạo sinh năm 1947 tại Diễn Châu, Nghệ An. Hiện sống và viết tại Hà Nội.

100

Nguyễn Tuân Lẽ đâu vang bóng một thời
Lẽ đâu lang bạt, ăn chơi mới sành
Thắng càn, kháng chiến, hòa bình
Hà Nội đánh Mỹ … đều thành văn chương
Phở ngon, giò chả thêm hương
Chém treo ngành ? Giận và thương xử huề.

» Xem/Đóng đáp án

NGUYỄN TUÂN (nhà văn)
Nguyễn TuânTrong bài thơ nhắc tên một số tác phẩm chính của Nguyễn Tuân : VANG BÓNG MỘT THỜI (với truyện CHÉM TREO NGÀNH), MỘT CHUYẾN ĐI (du ký), THẮNG CÀN, tùy bút KHÁNG CHIẾN VÀ HÒA BÌNH, HÀ NỘI TA ĐÁNH MỸ GIỎI, tùy bút PHỞ, GIÒ CHẢ
Nguyễn Tuân sinh năm 1910 tại quê Hà Nội, mất năm 1987.

101

Nguyễn Vũ Tiềm Một đời thương nhớ tài hoa
Tài hoa trẻ, tài hoa già đều thương
Câu thơ chèo chống tai ương
Tám hướng mười đường thám hiểm thời gian
Thăm hoa trái, gặp Nữ Hoàng
Đợi hoa quỳnh nở, gặp hương giao thừa.

» Xem/Đóng đáp án

NGUYỄN VŨ TIỀM (nhà thơ)
Nguyễn Vũ TiềmHai câu thơ đầu nhắc đến tác phẩm THƯƠNG NHỚ TÀI HOA và NGÀN CÂU THƠ TÀI HOA VIỆT NAM vừa mới ra đời, một công trình đồ sộ gần ngàn trang, tác giả tiến hành dịch, biên soạn, phẩm bình trong suốt 10 năm và TÀI HOA TRẺ là tên tuần san do tác giả sáng lập và hiện là người trực tiếp phụ trách. Câu thứ 3 nhắc cặp lục bát tài hoa của tác giả :Bể trầm luân, sóng can qua / Câu thơ mỏng mảnh đem ra làm chèo, câu thơ viết về Trần Huyền Trân, tác giả Rau tần nhưng khái quát cho mọi kiếp văn nhân. Câu thứ 4 nhắc THƠ KHÔNG GIAN ĐA CHIỀU trong tiểu luận của tác giả và NGƯỜI THÁM HIỂM THỜI GIAN là tập thơ của tác giả. Hai câu cuối nhắc 3 tập thơ  : NỮ HOÀNG TRÁI CÂY, THỨC ĐỢI HOA QUỲNH và HƯƠNG GIAO THỪA. Toàn bài thơ nói lên tấm lòng trân trọng của tác giả đối với các văn nhân và văn chương, và phải chăng vì vậy nhiều hạnh phúc và niềm vui cũng đến với tác giả (theo luật nhân quả).
Nhân đây xin thắp lại một trong “ba nén tâm hương” của tác giả : Mở mắt là khoan vào sáng tối / Chính mình chẳng biết để làm chi / Vợ con vuốt mắt cho lần cuối / Vướng mãi điều gì cộm ở mi!
Nguyễn Vũ Tiềm sinh năm 1940 tại Gia Lâm, Hà Nội. Hiện cư ngụ tại TP. Hồ Chí Minh.

102

Nguyễn Vỹ Như đứa con hoang, như chiếc bóng
Từng đi bưng thúng cho đàn bà
Buồn ngắm sương rơi – hay lệ rớt?
Say làm thơ khóc với bạn xa
“Nếu đem thi sĩ so cùng… chó
Người hổ một phần, chó hổ ba”

» Xem/Đóng đáp án

NGUYỄN VỸ (nhà thơ)
Nguyễn VỹCâu 1 nhắc tiểu thuyết ĐỨA CON HOANG (1938) và truyện dài CHIẾC BÓNG (1938). Câu 2 là một câu thơ của Nguyễn Vỹ vì ông vốn là cộng sự của Báo Phụ Nữ. Câu 3 nhắc bài SƯƠNG RƠI được Hoài Thanh khen là đã sáng tạo ra một nhạc điệu riêng để diễn tả một cái gì đó đang rơi : Sương rơi / Nặng trĩu / Trên cành / Dương liễu…/Như hơi / Gió bấc / Lạnh lùng / Hiu hắt / Thấm vào / Em ơi / Trong lòng / Hạt sương / Thành một / Vết thương !…Câu 4 nhắc bài GỬI TRƯƠNG TỬU tác giả “viết khi say”; “viết xong rồi vẫn còn say” (chú của tác giả) : Dạo ấy chúng mình nghèo xơ xác / Mà coi đồng tiền như cái rác ! / Kiếm được đồng nào đem tiêu hoang / Rủ nhau chè chén nói huyênh hoang / Xáo trộn văn chươngcùng  chả cá /…/ Thời thế bây giờ vẫn thấy khó / Nhà văn An-Nam khổ như chó ! / Mỗi lần cầm bút nói văn chương / Nhìn đàn chó đói gặm trơ xương / Và nhìn chúng mình hì hục viết / Suốt mấy năm trời kiết vẫn kiết /…/ Bao giờ chúng mình thật ngất ngưởng? / Tôi làm Trạng Nguyên, anh Tể tướng?/ Và anh bên võ,, tôi bên văn / Múa bút tung gươm hả một phen?/…/ Chứ như bây giờ là trò chơi / làm báo làm bung chán mớ đời! / Anh đi che tàn một lũ ngốc / Triết lý con tiều, văn chương cóc! / Còn tôi bưng thúng cho đàn bà / Ra chợ bán văn ngày tháng qua!…
Lối so nhà văn với chó làm phật ý Tản Đà. Một hôm say rượu, Tàn Đà trách Nguyễn Vỹ : “Sao anh lại ví nhà văn chúng mình với chó ? Anh không xấu hổ à?”. Nguyễn Vỹ đáp lại, cũng trong lúc say : “Tôi có ví như thế thì chó nó xấu hổ, chứ chúng ta xấu hổ nỗi gì?” (theo THI NHÂN VIỆT NAM)
Nguyễn Vỹ sinh năm 1910 tại Quảng Ngãi, mất năm 1971 (do tai nạn xe cộ) tại Sài Gòn.

Chia sẻ bài này:

Leave a Reply

Be the First to Comment!

Notify of
avatar
wpDiscuz