Chân dung nhà văn (bút danh vần P-Q) 5/5 (1)

103

Phạm ĐứcMột lời chỉ với một người
Đơn phương cả một khoảng đời. Đau thay!
Nhỏ xinh hạt bông gạo bay
Nhảy dù vào hết tuyển này tập kia!

» Xem/Đóng đáp án

PHẠM ĐỨC (nhà thơ)
Phạm ĐứcCâu đầu nhắc tên tập truyện MỘT LỜI VỚI MỘT NGƯỜI. Câu 2 nhắc 2 tập thơ : ĐƠN PHƯƠNG (Tôi tìm em, em tìm ai / Để đôi khi tiếng thở dài hòa chung / Gần nhau mà chả yêu cùng / Đơn phương tôi cứ thủy chung một mình…) và tập CÓ MỘT KHOẢNG ĐỜI, đồng thời cũng nhắc hai bài thơ : bài NỖI ĐAU (Nỗi đau ai thấy đâu nào / Ở trên gương mặt ngọt ngào sáng êm / Mặt hồ càng đáng yêu thêm / Khi dưới đáy những ẩn chìm xót xa) và bài GỬI NGƯỜI ĐỌC “ĐƠN PHƯƠNG trong tập GIỮA HAI TA, tập thơ mới nhất của tác giả (NXB Hội Nhà văn 2001) (… Đơn phương – buồn đấy nhưng mà / Cho ta hiểu thế nào là tình yêu) Câu 3 và 4 nhắc bài thơ HẠT BÔNG GẠO NHẢY DÙ – một bài thơ thuộc loại hay nhất trong nền thơ thiếu nhi ở nước ta, mà chúng tôi đã nhiều lần khẳng định: nếu một tuyển thơ cho thiếu nhi nào không chọn bài này thì hoặc người tuyển chọn không hiểu thơ thiếu nhi, hoặc có hiềm khích gì với tác giả: Hạt bông gạo nhảy dù / Bằng chiếc dù bông trắng / Trong gió nhẹ mùa thu / Kẻ dài từng tia nắng / Hôm nào hoa đỏ thế / mà nay bông trắng ngần / Cái hạt cây bé tí / Nhảy dù xuống góc sân / Hạt bông gạo rùng mình / Nhìn cây cao lộng gió / Nó biết đâu rồi mình / Sẽ thành cây lớn đó!

Phạm Đức sinh năm 1945, quê Tứ Lộc, Hải Phòng. Hiện công tác ở NXB Thanh Niên Hà Nội.

104

Phạm HổNhững ngày thân ái mãi còn
Đẹp như mười quả trứng tròn hồng tươi
Dù đi xa, dẫu ra khơi
Vẫn nghe hoa quả nói lời mộng mơ
Hằn trong ký ức trẻ thơ
Chú bò tìm bạn ngẩn ngơ. Ậm ò!…

» Xem/Đóng đáp án

PHẠM HỔ (nhà thơ)
Phạm HổNHỮNG NGÀY XƯA THÂN ÁI là tên bài thơ nổi tiếng của Phạm Hổ viết hồi kháng chiến chống Pháp. Bài thơ được phổ nhạc, được in lại nhiều lần trong các tuyển tập, mới nhất là tuyển thơ THẦY GIÁO VÀ NHÀ TRƯỜNG (NXB Giáo Dục-2000) :Tôi bắn hắn rồi / Những ngày xưa thân ái không ngăn nổi tay tôi / / Những ngày xưa thân ái / Chắc hắn quên rồi / Riêng tôi, tôi nhớ : / Đồng làng mênh mông biển lúa / Sương mai đắp trắng cỏ đường / Hai đứa tôi, sách vở cặp chung / Áo quần nhàu giấc ngủ / Song song bước nhỏ chân trần / Gói cơm mo mẹ vắt xách tùng tơn // Nón lùng thùng quai / Trong túi hộp diêm nhốt dế… / / Những ngày xưa êm đẹp thế / không mang chung hai đứa một ngày mai / / Hắn bỏ làng theo giặc mấy năm nay. Tôi buồn… tôi giận / Đêm nay gặp hắn / Tôi bắn hắn rồi ! / Những ngày xưa thân ái không ngăn nổi tay tôi / Hắn nằm bên bờ ruộng / Không phải hắn thuở xưa / Tôi cúi nhìn mắt hắn / Khóc hắn thời ấu thơ !!!.  MƯỜI QUẢ TRỨNG TRÒN là tên bài thơ viết cho thiếu nhi, được đưa vào sách giáo khoa và nhiều tuyển tập. ĐI XA, RA KHƠI là tên các tập thơ. CHUYỆN HOA CHUYỆN QUẢ là tập truyện cổ tích khá đồ sộ. CHÚ BÒ TÌM BẠN là tên bài thơ và gần đây là tên tuyển thơ văn của Phạm Hổ cho thiếu nhi trong Tủ sách vàng của NXB Kim Đồng.

Phạm Hổ sinh năm 1926 quê Bình Định. Hiện ông sống tại Hà Nội.

105

Phạm KhảiNhiều tài, cũng lắm bút danh
Kim giờ, kim phút, quay thành thơ hay
Phê bình quý đức thẳng ngay
Phải đâu người gặp thường ngày mới khen

» Xem/Đóng đáp án

PHẠM KHẢI (nhà thơ )
Phạm KhảiPhạm Khải thuộc loại đa tài. Ông vừa làm thơ vừa viết phê bình, từng là ủy viên hội đồng thơ rồi hội đồng lý luận phê bình của Hội nhà văn Hà Nội. Tên thật là Phạm Quang Khải. Ông có tới bốn bút danh ( người vô địch về số bút danh có lẽ là nữ sĩ Ngân Giang: 9 bút danh !). Câu 2 nhắc bài thơ KIM GIỜ KIM GIÂY, Phạm Khải viết như đùa. Vậy mà được rất nhiều người thuộc và được rất nhiều tuyển tập chọn vào : Kim giờ làm khổ Kim giây / Em đi một bước, anh quay trăm vòng / Muốn làm Kim phút cho xong / Sợ khi giáp mặt, chuông lòng lại reo. So với thơ tình của chính Phạm Khải thì đây chỉ là bài thuộc loại trung bình. Tôi cứ băn khoăn ở câu thứ ba : Kim phút vẫn chạy nhanh gấp 12 lần kim giờ. Vậy đã “xong “ chưa ? Và lại nữa : Tại sao kim phút gặp kim giờ thì đồng hồ reo chuông ? Hay ta đổi là Làm kim báo thức cho xong ?. Ở đồng hồ bàn có kim chỉ giờ báo thức. Kim này hoàn toàn không quay (xong)  và khi kim giờ gặp nó thì đồng hồ reo chuông. Như vậy, về cái sự đời của bài thơ thì vẫn nguyên. Còn cái sự đồng hồ thì hoàn toàn chuẩn xác. Ấy là tán thêm cho vui. Thực ra tôi đã thuộc bài thơ ngay khi đọc lần đầu. Câu cuối nhắc tác phẩm : NGƯỜI GẶP TRONG NGÀY, THƠ ĐỌC TRONG ĐÊM.

Phạm Khải sinh năm 1968 tại quê gốc Thường Tín, Hà Tây. Hiện công tác tại NXB. Công An Nhân dân Hà Nội.

106

Phạm Ngọc CảnhGió vào trận bão? Vì sao?
Khúc mơ màng, đá yêu nhau đấy mà!
Sau rằm, trăng rạng mãi ra
Cuộc đời ngỡ kịch, thế mà lại thơ!

» Xem/Đóng đáp án

PHẠM NGỌC CẢNH (nhà thơ)
Phạm Ngọc CảnhCâu 1 nhắc tập thơ đầu tay của tác giả : GIÓ VÀO TRẬN BÃO. Câu 2 nhắc tập thơ KHÚC MƠ MÀNG CỦA ĐÁ ( Đá chồng lên Trống Mái / đáo để / Cái thời ông bà ta yêu nhau /…/ Hóa đá làm gì thêm nữa em / Hóa đá cũng không còn kịp / đời sau ai biết ai / thôi cứ vòng quanh hòn Trống Mái / quanh chỗ bi thương nghìn đời để lại / Hôn nhau qua sóng bạc đầu ). Câu 3 nhắc tập thơ TRĂNG SAU RẰM, cũng để nói thơ Phạm Ngọc Cảnh càng về sau càng đằm thắm, càng sâu sắc. Câu cuối muốn nói Phạm Ngọc Cảnh viết thơ khi ông là một diễn viên trụ cột của đoàn văn công Tổng cục chính trị. Bao cảnh đời ngổn ngang dồn nén lên sân khấu đã khơi dậy trong ông một hồn thơ không thể không viết ra. “Những bài thơ đầu tiên ra đời khi tôi đã là một diễn viên thực thụ” –nhà thơ tâm sự.

Phạm Ngọc Cảnh sinh năm 1934 tại thị xã Hà Tĩnh. Hiện cư ngụ tại Hà Nội.

107

Phạm Thiên ThưTheo anh vào động hoa vàng
Để đau thêm khúc đoạn trường vô thanh
Đã đem tơ tóc trao anh
Dứt tình Hoàng Thị, tu hành sao đang.

» Xem/Đóng đáp án

PHẠM THIÊN THƯ (nhà thơ)
Phạm Thiên ThưCâu 1 nhắc truyện thơ dài ĐỘNG HOA VÀNG : …ta về rũ áo mây trôi / gối trăng đánh giấc bên đồi dạ lan / rằng xưa có gã từ quan / lên non tìm động hoa vàng ngủ say / ngựa xưa qua ải sương này / còn nghe nhạn lạc kêu hoài bãi sông /…/ áo em vạt tím ngàn sim / nửa nao nức gọi, nửa im lặng chờ… Câu 2 nhắc truyện thơ dài ĐOẠN TRƯỜNG VÔ THANH. Câu 3 nhắc bài thơ SỢI TÓC : Ngày sinh nhật anh / Gởi đôi sợi tóc / Thắt nơ nhung xanh / Trong khăn lụa bọc / Hai sợi tóc mai / Sợi vắn sợi dài / Lấy nhau chẳng đặng / Em ơi thương hoài / Trời sinh thiên tài / Ngồi ôm sợi tóc. Câu cuối nhắc bài thơ NGÀY XƯA HOÀNG THỊ đã được phổ nhạc. Chúng tôi có được nghe hát đôi bận, nhớ đôi đoạn nhưng không chính xác nên không chép ra đây. Ở câu này cũng nói Phạm Thiên Thư từng là một nhà sư có tiếng ở Sài Gòn, đã viết nhiều sách về Phật Giáo : KINH NGỌC, ĐẠO CA, KINH HIẾU…

Phạm Thiên Thư sinh năm 1940 ở Hải Phòng, quê gốc :Kiến Xương, Thái Bình, hiện ở Tp. Hồ Chí Minh.

108

Phạm Thu YếnỪ, tiến sĩ Mạc-Tư-Khoa
Cuối cùng thì cũng đàn bà như ai!
Bốn mươi dài rộng tương lai
Thấy mình trong mắt ai hai lần liền!

» Xem/Đóng đáp án

PHẠM  THU  YẾN (nhà thơ)
Phạm Thu YếnCâu 1 nhắc bài thơ GỬI TRƯỜNG LÔMÔNÔXỐP : …Chắc trường cũ chuông đồng hồ vẫn điểm / Giáo sư giờ tóc có bạc hơn xưa / Có bao giờ ta còn trở lại / Ngồi góc vườn hoa táo trắng như mơ… Câu 2 nhắc bài thơ ĐÀN BÀ, một bài thơ bình dị mà gây nhiều ấn tượng : Ngày nào tôi cũng đi chợ / Mặc cả mớ rau, đồng quà /…/ Chưa kịp vui vì mua rẻ / Lại thấy lòng vương nỗi buồn / Người bán hàng rong gầy yếu / Một ngày kiếm được bao lăm/…/ Tôi trả tiền thêm cho chị / Ngẩn ngơ chị tưởng tôi lầm/ / Cứ thế, ngày nào cũng thế / Tôi mặc cả, tôi tần ngần / Trái tim đàn bà trĩu nặng / Những điều nhỏ nhặt quẩn quanh. Câu 3 nhắc bài THƠ TUỔI BỐN MƯƠI : Đó là lúc hoa nở vàng mặt đất / Trái chát chua đến độ ngọt ngào / Nét rực rỡ mấp mé bờ hao khuyết / Cứ song hành hạnh phúc với lo âu. Câu 4 : Phạm Thu Yến in hai tập thơ bài hoàn toàn khác nhau nhưng cùng có tên là THẤY MÌNH TRONG MẮT AI. Chắc được bạn thơ Phạm Công Trứ mách cho cách đặt tên để sau sẽ ra “Mắt ai thi tập” !(Đừng nhìn em như thế / Đừng khen em quá lời / “Thân em như quả ớt” / Dẫu sắc màu đỏ tươi…). Ớt, nhưng mà ớt Đà Lạt để xào thịt bò. Phạm Thu Yến là một phản ví dụ của quan niệm cho rằng chỉ có bất hạnh và nghèo khổ thơ mới hay.
Phạm Thu Yên sinh năm 1953 tại Nam Định. Hiện là giảng viên Đại học Sư phạm I Hà Nội.

109

Phạm Tiến DuậtTrường Sơn Tây, Trường Sơn Đông
Xe không có kính, rồi không có đèn
Bồn chồn bom nổ Xeng-phen
Cồn cào quầng lửa ố hoen chân trời
Chỉ cần một trái tim thôi
Lửa đèn thắp sáng một thời chiến tranh.

» Xem/Đóng đáp án

PHẠM TIẾN DUẬT (nhà thơ)
Phạm Tiến DuậtCâu đầu nhắc bài thơ TRƯỜNG SƠN ĐÔNG – TRƯỜNG SƠN TÂY đã được phổ nhạc khá quen thuộc; câu 2 nhắc bài thơ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH; câu 3 nhắc bài thơ TIẾNG BOM Ở XENG-PHEN với hai câu kết :Thế đấy giữa chiến trường/ Nghe tiếng bom rất nhỏ. Câu 4 nhắc tập thơ VẦNG TRĂNG VÀ QUẦNG LỬA. Câu 5 nhắc câu kết trong bài thơ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH : Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước/ Chỉ cần trong xe có một trái tim. Sinh thời, Xuân Diệu rất tâm đắc câu này và ông đã dùng để nói về thơ Phạm Tiến Duật : “Chỉ cần trong thơ có một trái tim”. Nhân đây cũng nhắc bài thơ của Thạch Quỳ nhái bài TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH với khổ kết : Không có kính, rồi không đồng hồ / Không có chuông xe, vành xe có xước / Xe vẫn chạy vì vợ con phía trước / Chỉ cần trong tim có một… mối lo. Nhắc bài này cũng để ôn lại sự gian nan của cán bộ ta thời kháng chiến. Câu cuối nhắc bài thơ của Phạm Tiến Duật được giải nhất báo Văn Nghệ hồi đó : LỬA ĐÈN.
Phạm Tiến Duật sinh năm 1941, quê thị xã Phú Thọ. Hiện ở Hà Nội.

110

Phạm Tường HạnhVua Phật cũng lên đường kháng chiến
Văn đời, việc thực vẫn nên chương
Dứt chốn chôn nhau trào sóng biển
Đất Sài Gòn đã hóa quê hương
Góp nhặt cho đời từng giọt mật
Lòng mở bao la vạn nẻo đường

» Xem/Đóng đáp án

PHẠM TƯỜNG HẠNH (nhà văn)
Phạm Tường HạnhCâu 1 : VUA PHẬT LÊ CÔNG DANH ĐI KHÁNG CHIẾN là truyện kí nổi tiếng viết về một “kỳ nhân” có thật hiện còn sống của Phạm Tường Hạnh. Câu 2 : Xin ghi lời nhà văn Hà Văn Thùy trong bài PHẠM TƯỜNG HẠNH – NHÀ VĂN VÀ NHÂN CHỨNG : “Phạm Tường Hạnh đi bằng chân đất, trên mảnh đất dính phù sa của thứ văn xuôi ký sự người thực việc thực. Đó là con đường đưa ông đến với văn chương… Văn ông là thứ văn báo chí, có khi khô khan, nhưng người ta buộc phải đọc ông, bởi ông có cái mà các nhà khác không có : Sự thật nguyên chất, sự thật thứ thiệt ! Những trang sách tươi rói máu thịt cuộc đời của Phạm Tường Hạnh đã trở thành biên niên sử của một thời hào hùng đã qua”. Các câu 3 và 4 : Phạm Tường Hạnh sinh ở Tiền Hải Thái Bình. Trong quá trình hoạt động cách mạng, Sài Gòn đã trở thành quê hương của ông. Các câu 4, 5, 6 nhắc tên ba tác phẩm của Phạm Tường Hạnh trong bộ ký sự lịch sử : GIỌT MẬT CHO ĐỜI, ĐẤT SÀI GÒN và MUÔN NẺO ĐƯỜNG ĐỜI.
Phạm Tường Hạnh sinh năm 1920. Hiện ông sống tại TP. Hồ Chí Minh.

111

Phan KhôiVỏ lý luận, ruột thi nhân
Hồng Ngâm rất Việt, Chương Dân đặc Tàu
Tú nho cúp tóc kiểu Âu
Khơi dòng thơ trẻ bằng câu tình già.

» Xem/Đóng đáp án

PHAN KHÔI (nhà văn)
Phan KhôiCâu 1 nhắc tựa đề bài viết về Phan Khôi “Vỏ lý luận, ruột thi ca trong tập CHÂN DUNG NHÀ VĂN của nhà thơ Hoài Anh (dày 1500 trang, NXB Hội Nhà Văn mới ấn hành). Câu 2 nhắc hai bút danh của Phan Khôi và cũng muốn nhắc đến tập CHƯƠNG DÂN THI THOẠI của ông. Câu 3 nhắc bài VÈ CÚP TÓC (Cúp hề ! Cúp hề / Đủng đỉnh cho khéo / Bỏ cái ngu này !/ Bỏ cái dại này!/ Học theo người Tây…). Cũng muốn nói ông tú tài nho Phan Khôi quyết theo phong trào Duy Tân đến mức nhiều nhà Tây học còn nói là hơi “mới quá”. Ông viết báo chống bọn “học phiệt” và Nho giáo lạc hậu. Câu cuối nhắc bài thơ TÌNH GIÀ của Phan Khôi đăng trên báo Phụ Nữ Tân văn (1932) trong bài báo MỘT LỐI THƠ MỚI TRÌNH CHÁNH GIỮA LÀNG NHO được xem như bài thơ mở đầu của phong trào thơ mới : Hai mươi bốn năm xưa, một đêm vừa gió lại vừa mưa / Dưới ngọn đèn mờ, trong gian nhà nhỏ / Hai cái đầu xanh kề nhau than thở : / – Ôi đôi ta, tình thương nhau thì vẫn nặng / Mà lấy nhau hẳn là không đặng / Để đến nỗi tình trước phụ sau / Chi cho bằng sớm liệu mà buông nhau / – Hay! Mới bạc làm sao chớ ? / Buông nhau làm sao cho nỡ! /…/Hai mươi bốn năm sau tình cờ đất khách gặp nhau / Đôi cái đầu đều bạc / Nếu chẳng quen lung đố nhìn ra được / Ôn chuyện cũ mà thôi / Liếc đưa nhau đi rồi / Con mắt còn có đuôi.

Phan Khôi sinh năm 1887 tại Điện Bàn, Quảng Nam (cháu ngoại của Tổng đốc Hoàng Diệu), mất năm 1959 tại Hà Nội.

112

Phan Thị Thanh NhànGái xóm Đê đâu phải hèn
Làm anh khó đấy, làm em khó gì?
Con đường yêu cũ đừng đi
Nhuộm xanh tóc lại, cần chi hương thầm!

» Xem/Đóng đáp án

PHAN THỊ THANH NHÀN (nhà thơ)
Phan Thị Thanh NhànCâu đầu nhắc bài thơ XÓM ĐÊ từng đoạt giải nhì báo Văn Nghệ. Câu thứ hai nhắc bài thơ LÀM ANH dành cho thiếu nhi đã được đưa vào sách giáo khoa văn : …Làm anh khó đấy / Nhưng mà rất vui / Ai yêu em bé/ Thì làm được thôi …. Câu thứ 3 nhắc cặp lục bát trong bài CON ĐƯỜNG được nhiều người thuộc : Nếu cùng người mới dạo chơi/ Xin anh tránh nẻo đường vui ban đầu hoặc Con đường ta đã dạo chơi / Xin đừng đi với một người khác em. Câu thứ tư nhắc truyện ngắn khá hóm hỉnh của Phan Thị Thanh Nhàn :THỢ NHUỘM TÓC và bài thơ HƯƠNG THẦM (giải nhì báo Văn Nghệ 1969) đã được phổ nhạc khá nổi tiếng (Cửa sổ hai nhà cuối phố / Không hiểu vì sao không khép bao giờ / Đôi bạn ngày xưa học cùng một lớp / Cây bưởi sau nhà ngan ngát hương đưa // Giấu một chùm hoa trong chiếc khăn tay / Cô gái ngập ngừng sang nhà hàng xóm / Bên ấy có người ngày mai ra trận // Họ ngồi im không biết nói năng chi / Mắt chợt tìm nhau rồi lại quay đi / Nào ai đã một lần dám nói ? / Hoa bưởi thơm cho lòng bối rối /…/ Họ chia tay vẫn chẳng nói điều gì / Mà hương thầm thơm mãi bước người đi.

Phan Thị Thanh Nhàn sinh 1943 tại Từ Liêm, Hà Nội. Hiện cư trú tại Hà Nội.

113

Phi Tuyết BaLỗi là lỗi tại trái tim
Chứ còn tính toán thì em chả xoàng!
Lời tình yêu – sóng thời gian
Mimôza cứ nở vàng đồi thông.

» Xem/Đóng đáp án

PHI TUYẾT BA (nhà thơ)
Phi Tuyết BaCâu 1 nhắc tập thơ LỖI TẠI TRÁI TIM, câu 3 nhắc 2 tập thơ : LỜI TÌNH YÊU và SÓNG THỜI GIAN. Câu 4 nhắc tập thơ MIMÔZA (Mimôza / Cánh nghiêng xuống cỏ / Tình cây đã ngỏ / Chín vàng sắc hoa…) và bài thơ GIỮA ĐỒI THÔNG : Thông xanh, thông xanh, thông xanh… / Ngỡ như biển biếc hóa thành đồi thông / Gió dìu mây trắng lượn vòng / Đồi cong nét sóng vỗ cong diềm trời…/…/ Ta như chiếc lá không màu / Hư danh bứt trộm… vò nhàu mà chơi / Nửa mong thoát tục về trời / Nửa còn lận đận cõi người, hỡi thông…Câu 2 cho biết Phi Tuyết Ba vốn tốt nghiệp khoa Toán Đại học Tổng hợp Hà Nội và hiện giảng dạy Toán tại Đại học Ngoại ngữ Hà Nội. Phải chăng vì vậy tác giả có những bài thơ súc tích, chặt chẽ như một định lý Toán. Ví như NGÀY HÔM QUA :Ngỡ biết đủ rồi / Nhưng đó là ngày hôm qua / Ngỡ hết lầm lỡ rồi / Nhưng đó là ngày hôm qua / Ngỡ đến đích rồi / Nhưng đó cũng chỉ là ngày hôm qua. Hoặc HAI MẢNH VỠ : Trời cho hai nửa / Là em và anh / Từ hai mảnh vỡ / Thách ta ghép lành.
Phi Tuyết Ba sinh năm 1946, quê Hà Tây.

114

Phùng Khắc BắcBuổi lên đường
Cha nhìn anh bằng cái nhìn vuốt mắt
Hòa bình trở lại quê hương
Nhà dột, đêm mưa, anh nằm nghe “xô nát”…
Quê anh sỏi, đá và cát
Lúa giành chỗ đứng cùng gianh
Hai trái đồi quê vẫn như cặp vú nguời tình!

Dẫu nhiều lần phải chết
Ký hiệu của đời vẫn một chấm xanh.

» Xem/Đóng đáp án

PHÙNG KHẮC BẮC (nhà thơ)
Phùng Khắc BắcHai câu đầu gần nguyên văn thơ Phùng Khắc Bắc trong bài RA ĐI. Hai câu tiếp lấy ý từ bài NGÀY HÒA BÌNH ĐẦU TIÊN, nghe nói lúc đầu còn có tên là BẢN XÔ-NÁT NHÀ DỘT : …Ngày xưa / Chỗ ướt mẹ nằm / Sau mười năm / Vẫn chỗ mưa mẹ đứng / Mẹ trao cho anh chiếc đèn và bảo / Đừng để ngọn lửa rụng / Mẹ xếp những thùng, chậu, nồi, xoong… / Khúc nhạc mưa nhà dột tấu lên… Hai câu tiếp lấy ý từ bài  TRỞ LẠI MIỀN ĐỒI và bài TỪ HAI PHƯƠNG TRỜI : Phương trời ấy, phương trời quê anh / Con gà mái bới từng hạt sỏi / Móng mỏ cũng mòn đi trong miếng ăn…Câu tiếp lấy từ bài RA ĐI. Câu 8 lấy ý từ bài TRƯỚC MỘ EM TRAI Ở NGHĨA TRANG HÀ LẦM : Anh hãy sống / Sống dần dà/ Đừng vội / Bởi / Chúng ta còn phải chết nhiều lần. Câu cuối nhắc tập thơ MỘT CHẤM XANH (giải thưởng Hội Nhà văn) với lời đề từ :Ký hiệu của đời tôi là một chấm xanh xanh ngắt / Ký hiệu của thơ tôi là sự minh bạch trong rắc rối đến khôn cùng / Thế mới là tôi / Thế mới là đời / Thế mới là thơ / Tất cả hòa nhập lại như ánh sáng trộn cùng bụi…

Phùng Khắc Bắc sinh năm 1944 tại thị xã Bắc Giang, là hậu duệ của cụ Trạng Bùng : Phùng Khắc Khoan. Ông mất năm 1990 vì căn bệnh hiểm nghèo, khi đó anh đang công tác tại văn phòng Hội Nhà văn Việt Nam.

115

Quang DũngĐầu trụi tóc, súng ngửi trời
Hồn thơ vẫn gửi mắt người Sơn Tây
Đôi bờ hoa gạo đỏ hây
Mây đầu ô quyện khói mây sông Hồng

» Xem/Đóng đáp án

QUANG DŨNG (nhà thơ)
Quang DũngCâu 1 nhắc một vài chi tiết trong bài TÂY TIẾN : Sông Mã xa rồi, Tây Tiến ơi / Nhớ về rừng núi, nhớ chơi vơi / Sài khao sương lấp đoàn quân mỏi / Mường Lát hoa về trong đêm hơi / Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm / Heo hút cồn mây súng ngửi trời /…/ Anh bạn dãi dầu không bước nữa / Gục lên súng mũ, bỏ quên đời ! / Chiều chiều oai linh thác gầm thét / Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu nguời /…/ Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc / Quân xanh màu lá dữ oai hùm / Mắt trừng gửi mộng qua biên giới / Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm / Rải rác biên cương mồ viễn xứ / Chiến trường đi chẳng tiếc ngày xanh / Áo bào thay chiếu anh về đất / Sông Mã gầm lên khúc độc hành… Câu 2 nhắc bài ĐÔI MẮT NGƯỜI SƠN TÂY : Em ở thành Sơn chạy giặc về / Tôi cùng chinh chiến cũng ra đi /…/ Vầng trán em vương chiều quê hương / Mắt em dìu dịu buồn Tây Phương/…/ Đôi mắt người Sơn Tây / U uẩn chiều lưu lạc / Buồn viễn xứ khôn khuây… Câu 3 nhắc tập truyện MÙA HOA GẠO và bài thơ ĐÔI BỜ : Thương nhớ ơ hờ thương nhớ ai / Sông xa từng lớp lớp mưa dài / Mặt kia em có sầu cô quạnh / Khi chớm thu về một sớm mai /../ Xa lắc rồi em, người mỗi ngả / Bên này đất nước nhớ thương nhau / Em đi áo mỏng buông hờn tủi / Giòng lệ thơ ngây có dạt dào? Câu 4 nhắc hai tập thơ : BÀI THƠ SÔNG HỒNG và MÂY ĐẦU Ô (Mây ở đầu ô mây lang thang / Ôi chật làm sao / Góc phố phường…)
Nhà thơ Quang Dũng tên khai sinh là Bùi Đình Dậu (tức Diệm) sinh năm 1921 tại Đan Phượng Hà Tây, mất năm 1988 tại Hà Nội.

116

Quang HuyCái gì rồi cũng hư hao
Trừ chim dưới đất và sao trên trời
Cái gì cũng chỉ một thời
Nỗi niềm Thị Nở dở hơi lại còn
Cái gì rồi cũng “ngủ ngon”
Vậy mà dòng suối thức tròn năm canh…

Khiêm nhường người nể vì anh
Làng này đâu thiếu mảnh sành, rượu be…

» Xem/Đóng đáp án

QUANG HUY (nhà thơ)
Quang Huy6 câu đầu nhái theo bài thơ HƯ VÔ của Quang Huy trong đó câu 1 và 3 là nguyên văn của tác giả. Trong 6 câu này nhắc các tập thơ : KỂ CHUYỆN CHIM, SAO VÀ ĐẤT, DÒNG SUỐI THỨC (giải thưởng Hội Nhà văn 1989). Câu thứ tư và hai câu cuối nhắc đến bài thơ NỖI NIỀM THỊ NỞ lối viết vui hóm, tự nhiên được nhiều người thuộc ( Người ta cứ bảo dở hơi/ Mặc cho miệng thế lắm lời thị phi/ Dở hơi là dở hơi gì/ Váy em xắn lệch nhiều khi cũng tình/ Làng này khối kẻ sợ anh / Rượu be với chiếc mảnh sành cầm tay/ Sợ anh chưởi đổng suốt ngày/ Chỉ riêng em biết anh say rất hiền/ Anh không nhà cửa, bạc tiền/ Không ưa luồn cúi, không yên phận nghèo/ Cái tên thơ mộng Chí Phèo/ Làm em đứt ruột mấy chiều bờ ao// Quần anh ống thấp ống cao/ Làm em hồn vía nôn nao đêm ngày/ Khen cho con tạo khéo tay/ Nồi này thì úp vung này chứ sao// Đêm nay trời ở rất cao/ Sương thì đẫm quá, trăng sao lại nhòa/ Người ta… mặc kệ người ta/ Chỉ em rất thật đàn bà với anh// Thôi rồi, đắt lắm tiết trinh/ Hồn em nhập bát cháo hành nghìn năm.
Quang Huy họ Nguyễn, sinh năm 1937, quê Hải Dương. Hiện sống ở Hà Nội.

117

Quang KhảiMái nhà xanh đã xa
Mùa thu chừng đã vợi
Nẻo đường hút gió mưa
Trong sương bà đứng đợi…

Dòng sông cõng con phà
Quả đúng là… thủy lợi!

» Xem/Đóng đáp án

QUANG KHẢI (nhà thơ)
Quang KhảiCâu 1 nhắc tập thơ MÁI NHÀ XANH có thêm chữ đã xa là muốn nhắc đoạn thơ trong bài VƯỜN CŨ : Khuya khoắt cổng gài im phắc ngõ / Trăng hắt vào sân bóng ngã xoài / Nhà cũ, thôi giờ người khác ở / Vườn xưa nay đã vườn nhà ai. Câu 2 nhắc  tập thơ MỘT NỬA MÙA THU. Câu 3 nhắc tập thơ NẺO ĐƯỜNG HÚT GIÓ. Câu 4 nhắc bài thơ SƯƠNG mà theo chúng tôi là bài thơ vào loại đạt nhất  của Quang Khải : Mảnh như khói, bảng lảng trời / Mà sao nhức buốt trên mười ngón tay / Lại như lãng đãng mây bay / Mà run lẩy bẩy vai gầy bà tôi / Trống trơn đồng đất tháng mười / Xạc xào gốc rạ rối bời mạ non / Trông ra thẳng ngõ bồn chồn / Bà lo mùa mới đang còn thấp tho / Tay khum cọng rạ gầy gò / Nhạt nhòa mái tóc che cho hạt mầm. Nói về sương mà thực tình là nói về bà. Hạt mầm bà lo che biết đâu chính là đời cháu? Câu 5 nhắc bài thơ CÕNG : Con phà thì cõng ô tô / Chú bộ đội cõng ba lô lên phà / Bố cõng con kịp tới nhà… / Nhỡ sông không cõng con phà thì sao ?  Với nhiều cách “cõng”, bài thơ rất hợp với tuổi thiếu nhi. Điều đặc biệt  nằm ở câu cuối : Ai cũng biết mà không cần trả lời : nếu dòng sông không cõng con phà thì tất cả phà, chú bộ đội, balô, bố, con… đều chìm nghỉm vào… dòng sông ! Vậy là dòng sông đã có ơn lớn  giúp tất cả vượt qua trở ngại vô cùng nguy hiểm là… chính nó ! Ở câu này, chữ dòng sông cũng còn nhắc truyện ngắn đầu tay (đứa con đầu lòng của nhà thơ) KỶ NIỆM DÒNG SÔNG, một “cái hích ban đầu” rất quan trọng  để một kỹ sư thủy lợi đi theo con đường văn học.
Quang Khải tên khai sinh là Bùi Quang Khải sinh 1945 tại quê Tiền Hải, Thái Bình, hiện công tác tại NXB. Lao Động Hà Nội.

Chia sẻ bài này:

Leave a Reply

Be the First to Comment!

Notify of
avatar
wpDiscuz