Chân dung nhà văn (bút danh vần S-T) 5/5 (1)

118

Sơn NamRừng Cà Mau thoảng thơm hương
Chuyện xưa tình cũ còn vương bóng hình
Tuổi già, hai cõi U Minh
Chim quyên xuống đất mưu sinh miệt vườn.

» Xem/Đóng đáp án

SƠN NAM (nhà văn)
Sơn NamCâu 1 nhắc tập truyện HƯƠNG RỪNG CÀ MAU. Câu 2 nhắc 2 tác phẩm : CHUYỆN XƯA TÌNH CŨ và HÌNH BÓNG CŨ. Câu 3 nhắc 2 tác phẩm : TUỔI GIÀ (tập truyện mới nhất) và HAI CÕI U MINH. Câu 4 nhắc tiểu thuyết CHIM QUYÊN XUỐNG ĐẤT và tập VĂN MINH MIỆT VƯỜN (Đồng bằng sông Cửu Long). Sơn Nam nổi tiếng nhất với tập HƯƠNG RỪNG CÀ MAU, văn phong trở thành đặc trưng cho phong cách văn chương Đồng bằng Nam Bộ : giản dị, trong sáng, có pha chút vui hóm, không hề có ý “làm văn chương”. Gập sách lại rồi, dư âm vẫn như “hương rừng” thoang thoảng còn bâng khuâng man mác mãi trong hồn ta…

Nhà văn Sơn Nam tên khai sinh là Phạm Minh Tày, quê Rạch Giá, Kiên Giang. Hiện ở TP. Hồ Chí Minh.

119

Tản ĐàKhối tình con, giấc mộng con
Nước đi chưa lại , non còn ngóng trông
Vua thơ, vua rượu, vua ngông
Bạn bè chú Cuội, vợ chồng duyên ngâu.

» Xem/Đóng đáp án

TẢN ĐÀ (nhà thơ)
Tản ĐàKHỐI TÌNH CON, GIẤC MỘNG CON là tên các tác phẩm của Tản Đà . Câu 2 là một câu thơ trong THỀ NON NƯỚC, câu cuối nhắc bài THÚ ĂN CHƠI với các câu : Trời sinh ra bác Tản Đà/ Quê hương thì có, cửa nhà thì không/ Một đời Nam, Bắc, Tây, Đông/ Bạn bè sum họp , vợ chồng biệt ly. Bài thơ khắc hoạ rất rõ tính cách Tản Đà. Tản Đà được các bạn thơ và người yêu thơ đương thời phong cho ba danh hiệu: “Vua thơ”, “Vua rượu”, “Vua ngông”. Về thơ, ông thâu tóm tinh hoa thơ cổ và thơ ca dân gian và sáng tạo, khai phá nhiều yếu tố mới. Hoài Thanh coi ông là người tạo tiền đề cho phong trào thơ mới. Về rượu : ông là vua trong đời lẫn trong thơ.Ông có khá nhiều thơ hay về rượu và coi rượu như “lý tưởng”, như “ điều kiện sống” : Say sưa nghĩ cũng hư đời/ Hư thời hư vậy, say thời cứ say/ Đất say đất cũng lăn quay/ Trời say mặt cũng đỏ gay ai cười ?. Ông nổi tiếng là bậc thầy trong nghệ thuật ẩm thực. Về ngông : ông cũng ngông cả trong đời lẫn trong thơ. BÁN ÁO MÀ MUA GIẤY VIẾT NGÔNG, CÒN CHƠI,… là những kiệt tác thơ của ông.

Tản Đà tên khai sinh là Nguyễn Khắc Hiếu sinh 1889 và mất năm 1939. Quê Ba Vì Sơn Tây.

120

Tế HanhTắm sông người, nhớ sông quê
Dạo Tây Hồ, ngỡ đã về Hồ Tây
Tuổi hoa niên mới vừa đây
Bão, chiêm bao tỉnh, vắng đầy cả em.

» Xem/Đóng đáp án

TẾ HANH (nhà thơ)
Tế HanhCâu đầu nhắc bài thơ  NHỚ CON SÔNG QUÊ HƯƠNG (Quê hương tôi có con sông xanh biếc / Nước gương trong soi tóc những hàng tre / Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè / Tỏa nắng xuống dòng sông lấp loáng / Chẳng biết nước có giữ ngày giữ tháng / Giữ bao nhiêu kỷ niệm giữa dòng trôi? / Hỡi con sông đã tắm cả đời tôi !). Câu tiếp nhắc bài BÀI THƠ TÌNH Ở HÀNG CHÂU (… Mùa thu đã đi qua còn gửi lại / Một ít vàng trong lá trong cây / Một ít buồn trong gió trong mây / Một ít vui trên môi người thiếu nữ // Lá phong đỏ như mối tình đượm lửa / Hoa cúc vàng như nỗi nhớ day dưa / Làn nước qua như ánh mắt ai đưa / Cơn gió đến bàn tay ai vẫy /…/ Anh mơ thấy hàng Châu thành Hà Nội / Nước Tây Hồ bỗng hóa nước Hồ Tây). Câu 3 nhắc tập thơ HOA NIÊN (Giải Tự Lực Văn Đoàn). Câu cuối nhắc  bài thơ BÃO (Cơn bão nghiêng đêm / Cây gẫy cành bay lá / Ta nắm tay em / cùng qua đường cho khỏi ngã / Cơn bão tạnh lâu rồi / Hàng cây thắm lại / Nhưng em đã xa xôi / Và cơn bão lòng ta thổi mãi); bài CHIÊM BAO ( Chiêm bao bừng tỉnh giấc/ Biết là em đã xa / Trên tường một tia nắng / Biết là đêm đã qua…) và bài thơ HÀ NỘI VẮNG EM với hai câu kết : Anh theo các phố đó đây/ Thêm yêu Hà Nội vắng đầy cả em.

Tế Hanh họ Trần, sinh 1921 quê Quảng Ngãi. Hiện sống ở Hà Nội.

121

Thanh TùngThời-hoa-đỏ thế mà đen
Nhà-thơ-áp-tải vẫn thèm…áp môi!
Tùng-xanh sương điểm trắng rồi
Thời-hoa-đỏ lại hóa thời-đào-hoa!

» Xem/Đóng đáp án

THANH TÙNG (nhà thơ)
Thanh TùngCâu 1 nhắc bài thơ THỜI HOA ĐỎ đã được phổ nhạc, được nhiều thế hệ bạn trẻ yêu thích (…Hoa như mưa rơi rơi / Cánh mỏng manh tan tác đỏ tươi / Như máu ứa một thời trai trẻ /…/ Hoa cứ rơi ồn ào như tuổi trẻ / không cho ai có thể lạnh tanh/ Hoa đặt vào lòng ta những vệt đỏ/ Như vết xước của trái tim…). Ở câu này cũng muốn nhắc thêm một bài thơ tuyệt hay của Thanh Tùng là THẤT TÌNH : Em để lại trong tim tôi một mũi dao / Thỉnh thoảng lại nhấn sâu thêm một chút / Tôi mang nó suốt đời còn em thì không biết / Những mùa thu ứa máu vẫn đi về / Bây giờ mọi thứ thuốc đều vô hiệu / Tôi chữa bằng rượu thôi / Hết rượu rồi tôi uống cả mùa thu / Cả những chiều đông lướt thướt / Xong, lại tự nhấn sâu thêm nữa / Mũi dao ngày xưa / Nhưng có sao khi trái tim tôi cũng thành bình rượu / Cả mũi dao cũng đã say mềm. Câu 2 nhắc bài NHÀ THƠ ÁP TẢI của nhà thơ Trần Nhuận Minh viết tặng Thanh Tùng (…Bạn làm nghề áp tải/ Đường bộ và đường sông/…/ Đất nước có một thời/ Kẻ gian nhiều như nấm/ Không ngờ một nhà thơ/ Lại sống bằng nắm đấm). Câu 3 : Nhà thơ Thanh Tùng năm nay đã gần tới tuổi “Cổ lai hy”, ông sinh năm 1935 ( ở đây Tùng Xanh là Thanh Tùng ). Nội dung câu 4 : Tác giả lại mới cưới vợ mấy năm nay. Sống rất hạnh phúc, yêu rất nồng nàn, làm được rất nhiều thơ. Nhà thơ vừa đạt giải nhì trong cuộc thi thơ báo Văn Nghệ cuối thiên niên kỷ và tuyển thơ riêng đầu tiên đến giờ mới ra đời, mang tên THỜI HOA ĐỎ.
Nhà thơ Thanh Tùng tên khai sinh là Doãn Tùng, Quê Nam Định. Hiện sống ở TP. Hồ Chí Minh.

122

Thái Thăng LongÁm ảnh rừng Sác năm nào…
Tiềm năng thức dậy, dâng trào nguồn thơ
Hỏi quê : rằng Phủ Tây Hồ
Thời gian huyền thoại càng phô vẻ hồng
Trứng rồng lại nở ra rồng
Cha thi con họa. Thăng Long chính nòi!

» Xem/Đóng đáp án

THÁI THĂNG LONG (nhà thơ)
Thái Thăng LongHai nguồn cảm hứng nuôi dưỡng thơ Thái Thăng Long : những năm tháng trực tiếp chiến đấu trong quân đội và tình yêu với nơi chôn rau cắt rốn : Thủ đô Hà Nội. Câu 1 nhắc tập thơ  ÁM ẢNH và tiểu thuyết NGƯỜI NHÁI RỪNG SÁC viết về anh và đồng đội trong đơn vị trinh sát. Câu 2 nhắc tập thơ ĐÁNH THỨC TIỀM NĂNG. Câu 3 nhắc tập thơ CHIỀU PHỦ TÂY HỒ với bài thơ cùng tên được Phú Quang phổ nhạc khá nổi tiếng : …Bất giác chiều như muốn chậm đi / Gió trên sóng / Đôi thuyền câu thả lưới / Mênh mông sương khói / Hồ Tây sóng vỗ Phủ Tây Hồ / Huyền thoại và giấc mơ/…/ Em khói hương thanh thản một phần đời / Ta khói hương để khỏi chơi vơi… Câu 4 nhắc tập thơ THỜI GIAN HUYỀN THOẠI. Hai câu cuối nhắc bút danh Thái Thăng Long và cho biết ông có người con trai đầu là Thái Phương Nam từ bé đã bộc lộ là “thần đồng hội họa”, hiện đang học đại học Kiến Trúc.

Thái Thăng Long tên khai sinh là Thái Gia Trí, sinh năm 1950 tại Ba Đình, Hà Nội. Hiện đang công tác ở chi nhánh NXB. Thanh Niên tại TP. Hồ Chí Minh.

123

Thạch QuỳVới con chưa nói hết lời
Thành Vinh bom dội, đất trời nghiêng chao
Trăm năm trong cuộc lộn nhào
Đá Quỳ Sơn khắc dáng cao không quỳ!

» Xem/Đóng đáp án

THẠCH QUỲ (nhà thơ)
Thạch QuỳCâu đầu nhắc bài thơ khá nổi tiếng của Thạch Quỳ : VỚI CON (… Con ơi con, nàng Bạch Tuyết trong mơ / Không thể nào yêu con thay mẹ được / Vì thế nên, nếu khuy áo của con bị đứt / thì nói lên để mẹ khâu cho / / Con ơi con, trái đất thì tròn / Mặt trăng sáng cũng tròn như đĩa mật / Tất cả đấy đều là sự thật / Nhưng chiếc bánh đa tròn, điều ấy thật hơn ! /…/ Cha mong con lớn lên chân thật / Yêu mọi người như cha đã yêu con !…). Câu 2 nhắc hai bài thơ hay: GẠCH VỤN THÀNH VINH (…Gạch vụn ùa nhau ôm lấy cột cờ;  Gạch xôn xao cựa quậy những sắc hồng…) và  GOM NHẶT TRÊN BÃI BOM B52 ( …Cứ lẩn thẩn là đôi tay của bà/ Có gì đấy mà bàn tay run rẩy?/ Mảnh sành vỡ khó chắp hình chiếc vại / Bà thẩn thơ tiếc cả nhút cà…). Câu 3 là câu thơ của Thạch Quỳ trong bài  RƯỢU LÀNG VANG ( tặng Nguyễn Duy) (… Giả say thơ phú ậm ừ / Thiệt say ngã cái đứ đừ bờ ao/ Trăm năm trong cuộc lộn nhào/ Đầu va xuống đất , chân chao trong trời…). Câu cuối nhắc bút danh của Thạch Quỳ ( đá núi Quì Sơn trên quê nhà thơ tên thật là Vương Đình Huấn) . Bài thơ muốn ghi lại thời kỳ chiến tranh ác liệt trên quê hương Xô Viết Nghệ Tĩnh bất khuất kiên cường.
Thạch Quì vốn xuất thân là giáo viên Toán. Ông có nhiều bài thơ kết cấu chặt gọn như công thức toán học. Ví như GA-LI-LÊ : Trái đất tròn – Galilê phát hiện / Một mình ông, chỉ một mình thôi / Ở thời ấy nếu đưa tay biểu quyết / Cả hành tinh chống lại một con người.
Nhà thơ Thạch Quỳ sinh năm 1941 tại Đô Lương, Nghệ An. Hiện sống ở Vinh.

124

Thế LữHổ nhớ rừng đã bị nguời chặt đốt
Gỗ đi đường thiên lôi, cây hóa máu, hóa vàng
Hổ bách thú đã thành cao hổ cốt
Mấy vần thơ còn mãi với thời gian?

» Xem/Đóng đáp án

THẾ LỮ (nhà thơ)
Thế LữCâu đầu nhắc bài thơ nổi tiếng nhất của Thế Lữ : NHỚ RỪNG : Gậm một khối căm hờn trong cũi sắt / Ta nằm dài trông ngày tháng dần qua  / Khinh lũ người kia ngạo mạn ngẩn ngơ / Giương mắt bé giễu oai linh rừng thẳm / Nay sa cơ bị giam cầm tù hãm / Để làm trò lạ mắt, thứ đồ chơi / Chịu ngang bầy cùng bọn gấu dở hơi / Với cặp báo chuồng bên vô tư lự /…/ Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối / Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan ?/ Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn  / Ta lặng ngắm giang san ta đổi mới ?/ Đâu những bình minh cây xanh nắng gội / Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng / Đâu những chiều lênh láng máu say rừng / Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt / Để chiếm lấy riêng ta phần bí mật? /- Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?… Câu 2 nhắc tập truyện kinh dị BÊN ĐƯỜNG THIÊN LÔI và tiểu thuyết VÀNG VÀ MÁU. Câu cuối nhắc tập MẤY VẦN THƠ.

Thế Lữ tên khai sinh là Nguyễn Thứ Lễ sinh năm 1907 tại Hà Nội (quê gốc Bắc Ninh), mất năm 1989 tại Hà Nội.

125

Thi HoàngÔng hoàng thơ chính là tao
Hỡi bầy đom đóm mơ sao trên trời!
Gọi qua vách núi khản hơi
Vặn mình, rút ruột một đời thực mơ…
Bóng ai gió tạt vào thơ

» Xem/Đóng đáp án

THI HOÀNG (nhà thơ)
Thi HoàngCâu 1 nhắc bút danh Thi Hoàng (ông hoàng thi ca) của nhà thơ Hoàng Văn Bộ. Câu 2 nhắc tập thơ ĐOM ĐÓ VÀ SAO (Đất nước này bìu díu thương tôi / Dù vẫn biết tôi là con đom đóm / Tôi từng chán rồi lại thôi không chán / Lại hổn hển lập lòe cho mảnh bát và vỏ sò đẹp hơn / Ai thầm thì vào tai tôi độ lượng : / Đến mặt trời kia cũng sáng luân phiên một nửa địa cầu). Câu 3 nhắc trường ca GỌI NHAU QUA VÁCH NÚI (Giải thưởng Hội Nhà văn). Câu 4 nhắc hai câu thơ rất hay Thi Hoàng viết thời chống Mỹ : cây cứ biếc như vặn mình mà biếc / Trời cứ xanh như rút ruột mà xanh. Câu cuối nhắc tập thơ BÓNG AI GIÓ TẠT. Tập thơ mới nhất của tác giả, gây nhiều dư luận chủ yếu là khen ngợi. Tập thơ thể hiện độ chín muồi trong cảm xúc và sự trải nghiệm cuộc đời của Thi Hoàng. Xin trích một vài đoạn : …Chợt ngẫm thấy trẻ con là giỏi nhất / Làm được buổi chiều rất giống ban mai / Thánh cũng hân hoan. Đố ai biết được / Ngài ở trong kia hay ở ngoài này (NHỮNG ĐỨA TRẺ CHƠI TRƯỚC CỬA ĐỀN). Hay đây : Anh như hạt cát cứ chằm chặp bắt trời xanh chú ý / Nếu là trời, anh để ý hạt cát nào trên bãi cát lì / Chắc là cái hạt vu vơ gió thổi lọt vào trong mắt / Tìm cách lấy ra rồi… thì… là… mà để vứt nó đi (KHẼ BIẾT). Hay đoạn này là trích từ bài NGƯỠNG MỘ HOA SEN : …Hoa sen không định thơm / Không định thơm thì mới thơm đến thế / Rất tự nhiên là ta nhớ mẹ / Mẹ quá xa rồi !/ Để ta thành con cái của làn hương…Đọc thật sướng. Tuy nhiên chúng tôi cứ lờ mờ cảm giác như có “bóng ai tạt” vào các trang thơ (Chế Lan Viên chăng?).

Thi Hoàng sinh năm 1943 tại Vĩnh Bảo, Hải Phòng. Hiện công tác tại Hội Văn Nghệ Hải Phòng.

126

Thu BồnVề Lồ Ồ với ễnh ương
Quên tên trăm mối tình thương thủa nào
Hơn người nhờ có chim Ch’rao
Ba-zan khát đám mây nào mây mưa?
Nguyện theo truyền thống người xưa

» Xem/Đóng đáp án

THU BỒN (nhà thơ)
Thu BồnCâu 1 nói nhà thơ Thu Bồn từ lâu đã rời phố phường về khu suối Lồ Ồ ngoại ô Biên Hòa lập trang trại ở đó và có viết bài ĐẤT KÊU : Uênh uềnh oong… uênh uềnh oong… / Sau cơn mưa đất kêu vang từng hồi / Tiếng kêu khan vọng núi đồi / Tiếng kêu như thể một thời hồng hoang / Lấm lem trời đất hỗn mang /…/ Tôi con cua lấm trường chinh / Đào hang ổ để giấu mình suối khe… Câu 2 nhắc tập 100 BÀI THƠ TÌNH NHỜ EM ĐẶT TÊN. Xin dẫn một đôi bài “Thu Bồn” nhất : bài 23 : Tia chớp trong mắt em sáng lóe / Làm sao anh giữ được cơn giông; bài 27 : Thương ai con mắt lim dim / Em ơi đừng ngủ tiếng chim ngập vườn / Em-con ngựa chứng không cương / Anh-tên kỵ mã vết thương đầy mình; bài 40 : Anh yêu em giống con bò mang chiếc ách / Nên trọn đời tiếng rống vẫn còn cong. Câu 3 nhắc trường ca BÀI CA CHIM CHỜ-RAO, tác phẩm nổi tiếng nhất của tác giả. Câu 4 nhắc trường ca BAN-ZAN KHÁT và tiểu thuyết NHỮNG ĐÁM MÂY MÀU CÁNH VẠC. Câu cuối muốn nhắc một giai thoại : khi nhà thơ có ý định ly dị người vợ đầu tiên của mình, một bạn văn khuyên anh : “Cậu đã có 2 con rồi còn ly dị làm gì!”; Thu Bồn nói vẻ vừa ngạc nhiên vừa bực mình : “Cậu không nhớ tổ tiên ta có truyền thống về ly dị à? Lạc Long Quân lấy bà Âu Cơ đẻ 100 trứng nở 100 con mà còn ly dị : 50 đứa theo cha lên rừng, 50 đứa theo mẹ xuống biển. Tớ mới có 2 đứa…”. “Truyền thống” này sau nhiều người nhắc lại. Nhưng “bản quyền phát minh” theo chúng tôi phải thuộc nhà thơ Thu Bồn.

Thu Bồn tên khai sinh là Hà Đức Trọng, sinh năm 1935 tại Điện Bàn, Quảng Nam.

127

Thy NgọcMê cây từ tuổi thơ ngây
Bốn “nhà” mà lại thiếu “cây” mua nhà!
Nay trời-một –khoảng về ta
Nghêu ngao với Tý, cùng bà thảnh thơi…

» Xem/Đóng đáp án

THY NGỌC (nhà thơ)
Thy NgọcCâu 1 nhắc 2 tập TUỔI THƠ NGÂY (truyện), KHÚC CA THƠ ẤU (thơ) và bài thơ thuộc loại tâm đắc nhất của nhà thơ Thy Ngọc là CÂY : Cây có ngàn mắt lá / Mắt nào cũng tươi xanh / Cây có trăm tay cành / Thích dang tay đón gió / Tâm hồn cây rất ngỏ / Chim thường đến tâm tình / Sương đêm gặp bình minh / Hay trao cây chuỗi ngọc…/ Sao hôm bao giờ mọc / Cũng đùa nấp sau cây / Bé có cuốn sách hay / Ngồi dưới cây đọc mãi… Câu 2 : Thy Ngọc không chỉ là nhà thơ, ông còn là nhà văn (đã có khoảng vài chục tập truyện ngắn và truyện dài), nhà báo (viết rất nhanh nhạy, kịp thời đặc biệt là những vấn đề về nhà trường, đoàn đội…), họa sĩ (vẽ rất nhiều bìa sách, phụ bản, minh họa cho sách báo, đặc biệt là sách của NXB. Kim Đồng). Nhưng rất nhiều năm phải sống trong tình trạng tạm bợ, chật chội trong cơ quan thường trú của NXB. Câu 3 và 4 nhắc 2 tác phẩm : CÓ MỘT KHOẢNG TRỜI (tập truyện) và CU TÝ (tập truyện), đồng thời cũng tỏ lời chúc mừng nhà thơ Thy Ngọc đã có được cơ ngơi khá khang trang.

Nhà thơ Thy Ngọc (hay Thy Thy Tống Ngọc) tên khai sinh là Nguyễn Ngọc (Thy là tên của phu nhân nhà thơ), sinh năm 1925 tại quê gốc Quảng Ninh. Hiện ông sống và viết tại Tp.Hồ Chí Minh.

128

Tô HoàiHết quê nhà lại quê người
Chân mình cát bụi,  còn cười chân ai
Phiêu lưu dế vẫn đi hoài
Bỏ quên o chuột đợi ngoài đảo hoang.

» Xem/Đóng đáp án

TÔ HOÀI (nhà văn)
Tô HoàiTrong bài nhắc tên các tiểu thuyết của tác giả: QUÊ NHÀ, QUÊ NGƯỜI, CÁT BỤI CHÂN AI, DẾ MÈN PHIÊU LƯU KÝ (tên tập sách đã gần như đồng nhất với tên tác giả). Câu cuối nhắc tên tập truyện O CHUỘT và ĐẢO HOANG (truyện về An Tiêm).
Nhà văn Tô Hoài tên khai sinh là Nguyễn Sen, sinh năm 1920 tại Nghĩa Đô, Hà Nội. Hiện sống ở Hà Nội.

129

Tố HữuTim từ  ấy có mặt trời
Theo ông cụ mắt sáng ngời, ta đi…
Đường ra trận lắm hiểm nguy
Thương bầm, thương nước ngại gì xông pha
Tim ba phần máu và hoa
Trường Sơn gió lộng, ngân nga tiếng đờn.

» Xem/Đóng đáp án

TỐ HỮU (nhà thơ)
Tố HữuCâu đầu nhắc tập thơ nổi tiếng của Tố Hữu là TỪ ẤY (Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ/ Mặt trời chân lý chói qua tim / Hồn tôi là một vườn hoa lá / Rất đượm hương và rộn tiếng chim… ). Câu 2 nhắc bài TA ĐI TỚI (Ta đi giữa ban ngày / Trên đường cái, ung dung, ta bước /…/ Đẹp vô cùng Tổ Quốc ta ơi ! / Rừng gió, đồi chè, đồng xanh ngào ngạt / Nắng chói sông Lô / hò ô tiếng hát / Chuyến phà rào rạt bến nước Bình Ca /…/ Chúng ta con một cha, nhà một nóc / Thịt với xương tim óc dính liền…). Ở câu 2 này cũng muốn nhắc tập thơ THEO CHÂN BÁC và tập VIỆT BẮC. Tố Hữu có nhiều câu thơ, bài thơ hay về Bác Hồ. Ví như  : Tôi viết bài thơ cho các con / Mai sau được thấy Bác như còn / Phơ phơ tóc bạc, chòm râu mát / Đôi dép mòn đi in dấu son…(THEO CHÂN BÁC); Bác để tình thương cho chúng con / Một đời thanh bạch, chẳng vàng son / Mong manh áo vải, hồn muôn trượng / Hơn tượng đồng phơi những lối mòn… (BÁC ƠI !); Ôi người cha, đôi mắt mẹ hiền sao / Giọng của người không phải sấm trên cao / Ấm từng tiếng thấm vào lòng mong ước / Con nghe Bác tưởng nghe lời non nước / Tiếng ngày xưa và cả tiếng mai sau… (SÁNG THÁNG NĂM); Nhớ ông cụ mắt sáng ngời / Áo nâu túi vải đẹp tươi lạ thường / Nhớ người những sáng tinh sương / Ung dung yên ngựa trên đường suối reo / Nhớ chân người bước lên đèo / Người đi rừng núi trông theo bóng người… (VIỆT BẮC). Hình tượng Bác Hồ được Tố Hữu tạc trong văn học vừa giản dị gần gũi, vừa cao quí thần tiên, đẹp đúng như con người Bác, đẹp đúng như tấm lòng Bác dành cho dân cho nước, đẹp đúng như lòng nhân dân kính yêu Bác. Câu 3 nhắc tập RA TRẬN. Câu 4 nhắc bài BẦM ƠI : Bầm ơi có rét không bầm ? / Hiu hiu gió núi, lâm thâm mưa phùn / Bầm ra ruộng cấy bầm run / Chân lội xuống bùn, tay cấy mạ non /…/ Con đi trăm núi ngàn khe / Không bằng muôn nỗi tái tê lòng bầm /…/ Con ra tiền tuyến xa xôi / Thương bầm thương nước cả đôi mẹ hiền /…/ Giặc tan con lại sớm hôm với bầm… Câu 5 nhắc tập MÁU VÀ HOA. “Tim ba phần…” là nhắc đoạn thơ về tình yêu nam nữ khá hay và khá hiếm của Tố Hữu (trích từ BÀI CA XUÂN 61) : Mà nói vậy trái tim anh đó / Rất chân thật chia ba phần tươi đỏ / Anh dành riêng cho Đảng phần nhiều / Phần cho thơ và phần để em yêu / Em xấu hổ : thế cũng nhiều anh nhỉ ? / Rồi hai đứa hôn nhau, hai người đồng chí / Dắt nhau đi cho tới sớm mai nay / Anh đón em về, xuân cũng đến trên tay…Câu cuối nhắc tập GIÓ LỘNG, tập MỘT TIẾNG ĐỜN (giải thưởng văn học Á-Phi). Từ “Trường Sơn” là nhắc các câu thơ của Tố Hữu : Trường Sơn Đông nắng, Tây mưa / Ai chưa tới đó thì chưa hiểu mình; Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước / Mà lòng phơi phới dậy tương lai.
Tố Hữu có tên khai sinh là Nguyễn Kim Thành (cũng hay gọi là Lành), sinh năm 1920, quê gốc Quảng Điền, Thừa Thiên Huế. Hiện đang ở Hà Nội.

130

Tự ĐứcĐược làm vua cứ làm vua
Xem ra chỉ chuyện hơn thua một thời
Áo tàn vẫn để dành hơi?
Lệ ông xưa ướt mắt người hôm nay!

» Xem/Đóng đáp án

TỰ ĐỨC (nhà thơ)
Tự ĐứcTự Đức là ông vua giỏi chữ hay thơ nhất trong lịch sử nước ta. Ông làm thơ chủ yếu bằng chữ Hán với nhiều chú giải điển tích khá uyên thâm và do đó cũng khá… nặng nề. Ông nổi tiếng với bài thơ KHÓC THỊ BẰNG : Ới Thị Bằng ơi đã mất rồi  / Ới tình ớ nghĩa, ớ duyên ơi ! / Mưa hè nắng chái oanh ăn nói / Sớm ngõ trưa sân liễu đứng ngồi. / Đập cổ kính ra tìm lấy bóng / Xếp tàn y lại để dành hơi / Mối tình muốn dứt càng thêm bận / Mãi mãi theo hoài cứ chẳng thôi.
Tự Đức “tên cúng cơm” là Nguyễn Hồng Nhậm, sinh năm 1847, mất năm 1883.

131

Trần Bạch ĐằngBài ca khởi nghĩa cất lên
Âm vang Hưng Đạo bình Nguyên dựng cờ
Vào xuân, đất nước thành thơ
Ván bài lật ngửa đến giờ vẫn chơi

» Xem/Đóng đáp án

TRẦN BẠCH ĐẰNG (nhà văn)
Trần Bạch ĐằngTrong bài thơ nhắc tên các tác phẩm chính của Trần Bạch Đằng : BÀI CA KHỞI NGHĨA (tập thơ), TRẦN HƯNG ĐẠO BÌNH NGUYÊN (kịch) (Giải thưởng Cửu Long 1951), ĐẤT NƯỚC LẠI VÀO XUÂN (Tập thơ), VÁN BÀI LẬT NGỬA (Truyện dài nhiều tập sau chuyển thể thành kịch bản phim nhiều tập).

Nhà văn Trần Bạch Đằng tên khai sinh là Trương Gia Triều, sinh 1926 tại Rạch Giá, quê gốc Kiên Giang. Hiện sống ở TP. Hồ Chí Minh.

132

Trần Dạ TừThuở làm thơ yêu em
Tự tình ca – nhớ mãi đêm ngỏ lời
Yêu em yêu cả loài người
Cái hôn ngày ấy… Cả cười thịt da!

» Xem/Đóng đáp án

TRẦN DẠ TỪ (nhà thơ)
Trần Dạ TừCâu 1 nhắc tập thơ THUỞ LÀM THƠ YÊU EM (… Tuổi bắt đầu thấy bọt bèo trên sông / Thấy cuồng nộ trên biển / Thấy mơ ước trên trời / Thấy thèm muốn ngây dại trên cây cỏ / Tuổi bắt đầu / Biết yêu em làm thơ / Và làm thơ yêu em…Thuở làm thơ yêu em / Trời mưa chưa ướt áo / Hoa cúc vàng chân thềm / Gió may lưng bờ dậu…). Câu 2 nhắc bài TỰ TÌNH CA (Tại sao mặt trời chọn tôi để rực rỡ / Tại sao mặt trăng chọn tôi để tình tứ / Tại sao những vì sao chọn tôi để long lanh / Tại sao những bông hoa chọn tôi để nở / và tại sao, / trong giấc mơ mãi cuối trời kia / Em chọn tôi để nhớ ) và tập thơ TỎ TÌNH TRONG ĐÊM. Câu 3 nhắc tập thơ YÊU EM, YÊU LOÀI NGƯỜI (Tôi sẽ viết một bài thơ dài / Bằng cả đời tôi / Để yêu em, yêu loài người / Và tri ân sự sống /…/ Một bài thơ mở đầu và chấm dứt / Bằng lời ngợi ca). Câu 4 nhắc bài thơ NỤ HÔN ĐẦU : Lần đầu ta ghé môi hôn / Những con ve nhỏ hoảng hồn kêu vang / Vườn xanh cỏ biếc trưa vàng / Ngàn cây phượng vĩ huy hoàng trổ bông / Môi em nở vạn đóa hồng / Hôn em trời đất một lòng chứa chan / Tiếng cười đâu đó dòn tan / Nụ hôn ngày đó miên man một đời / Hôm nay chợt nhớ môi nguời / Tiếng ve ngày cũ rụng rời tay anh / Trưa vàng, cỏ biếc vườn xanh / Môi ai chín đỏ trên cành phượng xưa. Câu 4 cũng còn muốn nhắc bài BUỔI HẸN ĐẦU : Biết yêu người thủa mười lăm / Trong vườn ngây dại, ta nằm xót xa / Cỏ cây ồ ạt ra hoa / Chùm môi bông phượng la đà tới lui / Khi không da thịt cả cười / Cùng ta trộn lẫn đất trời với em.

Trần Dạ Từ (tên khai sinh là Lê Hà Vinh) sinh năm 1941 tại Bắc Ninh, hiện đang sống ở Mỹ.

133

Trần Đăng KhoaSinh ra từ góc sân nhà
Lớn nhờ hạt gạo làng ta ngày ngày
Từng ra hải đảo đón mây
Phong trần kiếp lính, dạn dầy đời văn
Tên, hình đài phát, báo đăng
Đủ khoa văn võ, đủ bằng đông tây
Ngồi bên cửa sổ máy bay
Tìm ma đối thoại, vẫy tay chào người?

» Xem/Đóng đáp án

TRẦN ĐĂNG KHOA (nhà thơ)
Trần Đăng KhoaTỪ GÓC SÂN NHÀ EM, tập thơ đầu xuất hiện tên tuổi Trần Đăng Khoa. HẠT GẠO LÀNG TA là một bài thơ vào loại hay nhất của Trần Đăng Khoa và của thơ ca Việt Nam thời đánh Mỹ. Câu 3 nhắc bài ĐỢI MƯA TRÊN ĐẢO SINH TỒN từng đoạt giải A báo Văn Nghệ (… Ôi, ước gì được thấy mưa rơi / Chúng tôi sẽ trụi trần nhảy choi choi trên cát / Giãy giụa tơi bời trên cát / Như con cá rô rạch nước đón mưa rào / Như ếch nhái uôm uôm khắp đảo /…/ Ôi sinh tồn, hòn đảo thân yêu / Dẫu chẳng có mưa chúng tôi vẫn sinh tồn trên mặt đảo / Đảo vẫn sinh tồn trên đại dương gió bão / Như đá vững bền, như đá tốt tươi..). Trần Đăng Khoa tốt nghiệp trường sĩ quan ở Việt Nam và trường đại học  Gorki (Nga). BÊN CỬA SỔ MÁY BAY là tập thơ “người lớn” đầu tiên của Trần Đăng Khoa (…Từ cửa sổ máy bay / Nhìn về mặt đất / Bỗng nhiên con sửng sốt / Lại gặp một vòm xanh thăm thẳm của bầu trời / Mây trắng đi lững thững dưới kia / Như những cái nấm lơ lửng / Nhưng con biết đằng sau màu mây ấy / Là một thiên đường có thật / Ở đấy có ngôi nhà gianh vách trát đất / Là lâu đài của mẹ con mình…). Câu cuối nhắc CHÂN DUNG VÀ ĐỐI THOẠI, tập phê bình văn học nổi tiếng, một hiện tượng văn học nổi bật của năm 1998 của Trần Đăng Khoa (có đoạn nói chuyện với ma rất độc đáo) và tập sách mới nhất NGƯỜI THƯỜNG GẶP . Bài thơ tóm tắt quá trình Trần Đăng Khoa lớn lên trong sự nghiệp văn học.

Trần Đăng Khoa sinh năm 1958 tại làng Điền Trì, xã Quốc Tuấn, Nam Sách, Hải Dương. Hiện công tác tại tạp chí Văn Nghệ Quân Đội Hà Nội.

134

Trần Đức TiếnTheo thằng Cúp tới Vũng Tàu
Linh hồn mất cắp sợ đâu bụi trần
Nhập hồn biển hóa văn nhân
Hết xoay người lớn lại vần thiếu nhi
Đã thi là nhất… định nhì
Đêm về làm bão, ngày đi nhận tiền.

» Xem/Đóng đáp án

TRẦN ĐỨC TIẾN (nhà văn)
Trần Đức TiếnTrong bài nhắc một số tác phẩm của Trần Đức Tiến : THẰNG CÚP, LINH HỒN BỊ ĐÁNH CẮP (tiểu thuyết), BỤI TRẦN (tiểu thuyết), HỒN BIỂN (tập truyện), BÃO ĐÊM (tập truyện). Trần Đức Tiến rất hay được giải cao trong các cuộc thi truyện cho cả người lớn lẫn thiếu nhi. Nhưng quá hay được giải nhì nên bè bạn hay đùa gọi anh là “Tiến nhì”

Trần Đức Tiến sinh năm 1953 tại Nam Hà. Hiện là chủ tịch hội Văn nghệ Bà Rịa Vũng Tàu.

135

Trần Hữu NghiễmĐể đời một khúc thương yêu
Để trong bè bạn rất nhiều xót xa
Hỡi ơi!… Mây trắng bay qua
Mới vừa nhập cuộc đã ra vô cùng.

» Xem/Đóng đáp án

TRẦN HỮU NGHIỄM (nhà thơ)
Trần Hữu NghiễmTrong bài nhắc tên các tập thơ của Trần Hữu Nghiễm : KHÚC THƯƠNG YÊU (tập thơ cuối), MÂY TRẮNG CÒN BAY (tập thơ tác giả đề là sẽ in) và tập VÔ CÙNG, tập thơ đầu in tại nhà NXB “Nhập cuộc” (Huế). Tác giả người Huế, công tác tại Cà Mau, mất khi còn trẻ vì bệnh hiểm nghèo (1999) trong khi sáng tác bắt đầu khởi sắc. Xin chép ra đây bài thơ cuối cùng trong tập thơ cuối cùng của tác giả, bài ÂN PHÚC : Ở núi ở rừng thưong rừng núi / Ai ngờ các bạn nhớ thương tôi / Tôi ở trong này buồn bã lắm / Tấm thân còn mang nặng nợ đời / / Cơn bệnh dài ngày chưa chịu dứt / Bao nhiêu tục lụy vẫn còn vương / Câu thơ viết nửa chừng… đau nhức / Ngồi nghe mình nhớ chín mười phương / / Nhiều khi trong nỗi buồn hiu hắt / Nghĩ tới ngày kia mây trắng bay / Tình bạn tình thơ như ân phúc / Tạ ơn Trời Đất vẫn cao dày.

Trần Hữu Nghiễm sinh năm 1950. Khi mất, ông đang công tác tại Cà Mau.

136

Trần Mạnh HảoỒ! Hoa vừa nở vừa đi!
Chuồn chuồn cắn rốn dễ gì biết bơi
Mình anh trong một bầu trời
Đợi cho thơ phản thơ rồi phản phê.

» Xem/Đóng đáp án

TRẦN MẠNH HẢO (nhà thơ)
Trần Mạnh HảoHOA VỪA ĐI VỪA NỞ là tên tập thơ viết cho thiếu nhi rất xuất sắc của Trần Mạnh Hảo. CHUỒN CHUỒN CẮN RỐN cũng là tập thơ viết cho thiếu nhi của anh đã nhận giải thưởng của Hội Nhà Văn Việt Nam. MÌNH ANH TRONG MỘT THẾ GIỚI là một trong những tập thơ tiêu biểu của nhà thơ. THƠ PHẢN THƠ là tập phê bình văn học của Trần Mạnh Hảo đã được Hội Nhà Văn Việt Nam trao giải thưởng. Trong tập này, nhà thơ đã xuất sắc bảo vệ chân giá trị của nền thi ca cách mạng trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, đồng thời phản bác lại cái gọi là “thơ hiện đại” rất xa lạ với thơ và với bản sắc dân tộc. PHÊ BÌNH PHẢN PHÊ BÌNH cũng là tác phẩm của Trần Mạnh Hảo, nổi tiếng đến mức người ta phải nghi hoặc hỏi hẳn lên báo chí : phải chăng công trình này do một tập thể các giáo sư và các nhà khoa học tầm cỡ viết chung và Trần Mạnh Hảo là người đứng tên (…?!).

Sau nhiều tập thơ và trường ca, Trần Mạnh Hảo lại vừa cho in Thơ LỤC BÁT TRẦN MẠNH HẢO làm ta nhớ đến TỨ TUYỆT TRẦN MẠNH HẢO (gồm 200 bài ). Xin dẫn ra đây một bài tứ tuyệt và một bài lục bát. Lý do dẫn là vì sẵn thuộc mà nó lại ngắn. ĐÊM NGẮN : Thức đêm mới biết đêm còn ngắn / Chỉ có em thôi một thật dài / Muốn hôn từ gót lên vầng trán / Mới đến giữa chừng đã sớm mai; TRÁI TIM MẮC CẠN : Dòng đời con nước vèo qua / Trái tim mắc cạn trong tà áo bay / Cỏn con một sợi lông mày / Mà đem cột trái đất này vào anh.

Trần Mạnh Hảo sinh năm 1949 (Phu nhân Tôn Nữ Giáng Tiên đính chính là 1947), quê Nam Định. Hiện ở tại TP. Hồ Chí Minh.

137

Trần Nhật Thu Từ nơi giáp mặt ngày nào
Hoa hồng gió mặn, cồn cào lòng ta
Tím hoa muống biển quê nhà
Giữa Sài Gòn lại gặp hoa bí vàng…
Dẫu rằng trăm sắc ngàn hương
Vẫn không che lấp bức tường vỡ đôi

» Xem/Đóng đáp án

TRẦN NHẬT THU (nhà thơ)
Trần Nhật Thu
3 câu đầu nhắc 3 tập thơ của Trần Nhật Thu : NƠI GIÁP MẶT, HOA HỒNG GIÓ MẶN, BÃO VÀ HOA MUỐNG BIỂN. Câu 4 nhắc tập chân dung và phê bình văn học : GIỮA SÀI GÒN BỖNG GẶP HOA BÍ VÀNG. Hai câu cuối nhắc bài thơ MỘT BỨC TƯỜNG VỠ ĐÔI tác giả xúc động trước thực tế ác liệt và sự hy sinh vì nghĩa lớn của nhân dân Quảng Bình quê mình trong những năm chống Mỹ và trước câu thơ của người thầy dạy văn Lương Duy Cán (Hà Nhật) : Một bức tường vỡ đôi / Nửa bức tường vỡ đôi… Bài thơ này của Trần Nhật Thu đã được giải thưởng báo văn nghệ : Ngôi nhà mấy lần bom phá / Vẫn còn lại bức tường vỡ đôi / Đắp dày thêm căn hầm trú ẩn / Che gió mái lều nương tạm / Bóng mát bức tường ùa xuống chỗ con chơi… / … / Đêm nay / Trong lửa chớp sáng trời / Chị đập nốt bức tường lát cho con đường ra trận.
Trần Nhật Thu vừa in tập TRÊN NHỮNG NẺO ĐƯỜNG CHIẾN TRANH –một sự lướt nhìn lại nẻo đường văn học của mình.

Trần Nhật Thu tên khai sinh là Trần Viết Hỷ, sinh năm 1945, quê Đồng Hới, Quảng Bình. Hiện cư ngụ tại Tp. Hồ Chí Minh.

138

Trần Nhuận MinhHát trong một đội đồng ca
Lúc đầu cứ tưởng : đấy là tình yêu!
Gió xoay, nâng bổng cánh diều
Trồng hoa cỏ lại thu nhiều trái ngon
Giọt phù sa – một chấm  son
Ngỡ ngàng nhìn lại : xanh non lúa mầu!

» Xem/Đóng đáp án

TRẦN NHUẬN MINH (nhà thơ)
Trần Nhuận MinhThơ Trần Nhuận Minh vào những năm 70 (TK 20) về trước còn lẫn trong một tình trạng chúng ta hay gọi là “thơ minh họa”, tập thể các nhà thơ được Xuân Diệu gọi là “một dàn đồng ca”. ĐẤY LÀ TÌNH YÊU là tập thơ đầu của tác giả in vào giai đoạn này. Vào những năm 80 (TK 20) bắt đầu từ NHÀ THƠ ÁP TẢI rồi HOA CỎ, thơ ông thực sự lột xác, trở thành một hiện tượng trong hoạt động văn học của đất nước. Với “phong cách Đỗ Phủ”, Trần Mạnh Hảo gọi ông là “Người bay bằng chân” , Nguyễn Bùi Vợi nói “Sau 20 năm thơ Trần Nhuận Minh thực sự lật cánh”… Không thể kể hết lời khen ngợi đối với tập NHÀ THƠ VÀ HOA CỎ đã được tái bản hàng chục lần. Gần đây ông lại có tập GIỌT PHÙ SA VẠN DẶM cũng lại thêm một lần trăn trở đổi mới trên cái nền truyền thống, lại thêm một vụ mùa thu hoạch của đời thơ ông.
Xin chọn hai bài từ hai tập thơ sau của ông (Lý do chọn chỉ vì nó ngắn) : Bài NHỚ MỘT ĐẢNG VIÊN TRONG CẢI CÁCH RUỘNG ĐẤT : Những nông dân vừa được anh giải phóng / Đã lôi anh đến cạnh thùng vôi / Họ bắn anh. Nhưng không bắn trúng / Tay họ chỉ quen cầm cuốc thôi / / Nhát cuốc đầu tiên. Mặt nhòe máu tươi / Phút hiểm nguy vẫn tin vào Cách Mạng / Anh kêu lên tiếng kêu đứt quãng / – CÁC ĐỒNG CHÍ… / ƠI !
Bài ĐẤT MŨI (tặng Nguyễn Thanh và Lâm Quang Thắng) :… Tôi nâng giọt phù sa vạn dặm / Phiêu bạt ngàn năm trong kênh rạch mỡ màu / Để một thoáng, đất trời mộng ảo / Sinh thành cho TỔ QUỐC Mũi Cà Mau /…/ Cây đước sống, choãi toàn thân giữ đất/ Chết nhô lên phơi xương trắng như người /…/ Chợt thấy người xưa giành lại giang san trên yên ngựa / Cuối trời dựng kiếm, nhớ Thăng Long… (trích).

Trần Nhuận Minh sinh năm 1944 (là anh ruột nhà thơ Trần Đăng Khoa). Hiện là Chủ tịch Hội Văn Nghệ Quảng Ninh.

139

Trần Thanh ĐịchMười ba tuổi dũng sĩ rồi
Săn cọp mà chỉ cần đôi tai mèo
Mặc ai thay xác đổi mầu
Thú  gì bằng một cần câu tre ngà
Ta mà địch. Địch mà ta!

» Xem/Đóng đáp án

TRẦN THANH ĐỊCH (nhà văn)
Trần Thanh ĐịchTrong bài nhắc các tác phẩm chính của nhà văn Trần Thanh Địch : DŨNG SĨ TUỔI 13 (tập truyện), SĂN CỌP (tập truyện), SĂN VÀ BẪY THÚ (tập truyện), ĐÔI TAI MÈO (tập thơ), THAY MÀU DA CHO XÁC CHẾT (tập truyện ký), MỘT CẦN CÂU (tập truyện cho thiếu nhi được giải của Hội nhà văn 1994). Câu cuối là để gợi mở cho bạn dự thi nhận ra tác giả xuất phát từ chỗ : Bác Trần Thanh Địch là người nhân hậu, hiền lành thể hiện qua từ dáng người đến tính cách – nhưng tên bác lại là “Địch” nên các bạn văn đồng lứa của Bác hay nói đùa “Ta mà Địch, Địch mà ta”. Cũng còn có đôi câu đối khá ngộ nghĩnh : Trần Thanh vào Thanh địch với Trần Thanh Địch / Nguyễn Đình ra đình thi với Nguyễn Đình Thi.
Nhà văn Trần Thanh Địch sinh năm 1916 tại TP. Huế. Hiện sống ở TP. Hồ Chí Minh.

140

Trinh ĐườngHội thơ vừa mãn
Lại hội hóa trang
Đẹp thay cây mía
Hiến thân làm đường

Săn lùng hạt giống
Hành trình ngược xuôi
Biết trò phù thế
Trọn đời vẫn chơi

» Xem/Đóng đáp án

TRINH ĐƯỜNG (nhà thơ)
Trinh ĐườngCâu đầu nhắc tập NGÀY HỘI THƠ do tác giả tuyển chọn và phẩm bình. Câu 2 nhắc tập thơ HỘI HÓA TRANG (…Hàm sư tử, đầu cáo già, chó sói / Đèn nhấp nháy, nhạc xập xình hóa dại / Người vật rối tinh rối loạn xà ngầu…/…/ Trận hóa trang cái giả đứng hàng đầu / Càng phản bội lại mình càng giải nhất / Đã có thể mỗi người trăm bộ mặt / Thì ngại gì giả mãi chẳng thành quen /…/ Hội hóa trang này lớn lắm / Hãy vào xem). Câu 3 và 4 nhắc bút danh nhà thơ Trinh Đường và cũng nhắc bài CÂY MÍA bạn Phạm Vũ tặng nhà thơ khi nhà thơ qua Đà Lạt trên hành trình đi tìm thơ suốt những năm cuối đời : …Bởi sống bằng hy vọng / Nên cây sớm bạc đầu / Giống bông lau, bông sậy / Làm chổi quét trời cao/…/ Đời mía bao khó nhọc / Đường ngọt từ nỗi đau. Khổ thơ thứ hai nhắc ba tập thơ : HẠT GIỐNG, HÀNH TRÌNH (Cộng hết đường ta đi / Đã giáp vòng mệnh số ? / Đem rũ hết hành trang / Được bao nhiêu bụi đỏ ? / Hẳn vừa một nắm con / Cho đời ta xanh cỏ – SAU NHỮNG HÀNH TRÌNH) và tập thơ cuối đời của tác giả : TRÒ CHƠI PHÙ THẾ.

Trinh Đường tên thật là Trương Đình, sinh năm 1919 tai Quảng Nam, mất năm 2000 tại Hà Nội.

141

Trương Nam HươngSông Hương hòa với sông Cầu
Xứ hào hoa đẻ thơ giàu tài hoa
Nao lòng khúc hát người xa…
Buồn hữu hạn để vui là vô biên!

» Xem/Đóng đáp án

TRƯƠNG NAM HƯƠNG (nhà thơ)
Trương Nam HươngCâu 1 nói quê nội nhà thơ là Huế và quê ngoại là Bắc Ninh, hai xứ hào hoa và trữ tình nhất nước. Câu 2 : thơ Trương Nam Hương nổi tiếng về tài hoa. Trong NGHÌN CÂU THƠ TÀI HOA VIỆT NAM, Nguyễn Vũ Tiềm cũng xếp ông thuộc lớp được trích dẫn nhiều nhất : Bạn ngồi bó gối khoanh tay / Rượu từ hốc mắt ta cay xuống lòng; hay Nhớ lặng thầm thôi, không dám gọi / Sợ làm tóc mẹ giật mình rơi; hoặc : Ruổi rong khắp bốn phương trời / Câu thơ hành khất, theo người hành hương / Ta gom nhặt giữa đời thường / Nỗi đau của mẹ, nỗi buồn của cha / Ngày về sau tháng năm xa / Trắng bàn tay, trắng dần qua mái đầu; hoặc nữa : Nâng ly bạn dốc trời xanh cạn / Quờ đũa, khà say gắp tiếng chim. (Riêng câu cuối này, mỗi khi đọc thần kinh tôi rất căng thẳng chỉ sợ đọc thiếu một “tiếng” ! ). Câu 3 nhắc KHÚC HÁT NGƯỜI XA XỨ, tập thơ đầu của Trương Nam Hương từng nhận giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam. Câu cuối là sửa lại câu thơ trong bài : ẢO GIÁC : vui hữu hạn, chỉ buồn là vô biên để muốn nhắc lời tâm sự của tác giả : “thơ tôi thường buồn – Nỗi buồn mang khát vọng của niềm vui”.
Mới đây Trương Nam Hương có in tập VIẾT TẶNG NHỮNG MÙA XƯA. Với tập thơ “chững chạc” hơn này, ông có gần lại hơn các “nhà phê bình” nhưng (hay vì vậy) mà phần nào xa ra với các bạn yêu thơ trẻ-mà sự ủng hộ của các bạn trẻ lại là hạnh phúc lớn nhất của một nhà thơ, nhất là nhà thơ của tình yêu. Hạnh phúc mà ông đang có.

Trương Nam Hương sinh năm 1963. Hiện đang công tác tại tạp chí Văn Hóa Văn Nghệ Công An chi nhánh TP. Hồ Chí Minh.

142

Tú MỡQuả là dòng nước ngược:
Rán mỡ để lấy xương!
Dùng bút mà chiến đấu
Đánh đòn bằng văn chương

Tam khí Tát-xi-nhi,
Tù binh không bị thiến…
Trò chơi tương đối thành
Cứ cười mà kháng chiến!

» Xem/Đóng đáp án

TÚ MỠ (nhà thơ)
Tú MỡTrong bài nhắc các tập thơ của Tú Mỡ : DÒNG NƯỚC NGƯỢC, BÚT CHIẾN ĐẤU, ĐÒN BÚT, NỤ CƯỜI KHÁNG CHIẾN và các bài thơ : TAM KHÍ ĐỜ LÁT ĐỜ-TÁT-XI-NHI, KHÔNG PHẢI THIẾN, MỘT TRÒ CHƠI KHÔNG THÀNH. Nhà thơ Hồ Trọng Hiếu nhận Tú Xương là thầy, là thần tượng của mình nên ông lấy bút danh là Tú Mỡ. Ngay từ những bài tự thuật đầu tiên trong DÒNG NƯỚC NGƯỢC ta đã nghe giọng “Ở phố hàng Nâu có phỗng sành / Mặt thì lơ láo mắt thì lanh…” của Tú Xương : Ở sở “Phi Năng” có một thầy / Người cao dong dỏng lại gầy gầy / Mặc thường xoàng xĩnh, ưa lành sạch / Ăn chỉ thều thào, thích tịnh chay / Tom chát quanh năm vài bốn bận / say sưa mỗi tháng một đôi ngày / Tính vui trò chuyện cười như phá / Lòng thẳng căm hờn nói toạc ngay…
Ở bài TAM KHÍ ĐỜ-LÁT ĐỜ TÁT-XI-NHI, Tú Mỡ so sánh việc Võ Nguyên Giáp cầm quân đánh tướng Đờ-lát như Gia Cát Lượng tam khí Chu Du :… Chẳng hay trước khi chết, / tướng có kêu sầu bi / Trời sinh Tát-xi-nhi / Sao sinh Võ Nguyên Giáp.

Ở bài KHÔNG PHẢI THIẾN ông kể chuyện tù binh Pháp nghe đồn Việt Minh rất ác, bắt tù binh là đem thiến nên rất sợ. Trên đường hành quân đột nhiên được lệnh cởi quần thì hết hồn. Nhưng thực ra chỉ cởi quần để qua lỗ lội cho khỏi ướt.

Còn bài MỘT TRÒ CHƠI KHÔNG THÀNH là bài thơ thiếu nhi, kể chuyện các em bàn nhau chơi trò bắt phi công Mỹ nhưng vì không ai chịu đóng vai phi công Mỹ nên trò chơi không thành!

Tú Mỡ sinh năm 1900 tại Hà Nội và mất vào năm 1976.

143

Tú XươngĐêm nằm nghĩ cảnh vợ mà thương
Con lính, chồng quan, vợ trả lương
Chưa bán được trời, ô đã mất
Thú vui thổ đĩ, tớ chơi lường
Ông nghè ông cống nằm co tất
Ba cái lăng nhăng cũng chuyện thường
Vô địch quốc gia: đạp vỏ chuối
Đứng đầu thiên hạ: nghiệp văn chương.

» Xem/Đóng đáp án

TÚ XƯƠNG (nhà thơ)
Tú XươngCâu 1 nhắc bài thơ  THƯƠNG VỢ  ( Quanh năm buôn bán ở mom sông/ Nuôi đủ năm con với một chồng / Lặn lội thân cò khi quãng vắng / Eo sèo mặt nước buổi đò đông / Một duyên hai nợ âu đành phận / Năm nắng mười mưa dám quản công / Cha mẹ thói đời ăn ở bạc / Có chồng hờ hững cũng như không). Câu 2 nhắc những câu Bốn con làm lính, bố làm quan Hỏi ra quan ấy ăn lương vợ hoặc Lương tháng ngô khoai vợ phát dần…trong bài QUAN TẠI GIA. Câu 3 nhắc bài TỰ CƯỜI MÌNH : Lúc túng toan lên bán cả trời / Trời cười thằng bé nó hay chơi…và bài ĐI HÁT MẤT Ô (Tối qua anh đến chơi đây / Giầy chân anh dận, ô tay anh cầm / Sáng nay trở dậy, canh năm / Nhìn quanh chỉ thấy em nằm trơ trơ / hỏi ô, ô mất bao giờ / hỏi em, em cứ ỡm ờ không thưa // Sợ khi rầy gió mai mưa / Lấy gì đi sớm về trưa với tình !). Câu 4 nhắc bài TỰ VỊNH : Vị Xuyên có Tú Xương / Dở dở lại ương ương / Cao lâu toàn ăn quỵt / Thổ đĩ rặt chơi lường. Câu 5 nhắc bài CHỮ NHO : Nào có ra gì cái chữ Nho / Ông nghè ông cống cũng nằm co / Chi bằng đi học làm thầy phán / Tối rượu sâm banh, sáng sữa bò. Câu 6 nhắc bài ĐÀN BÀ (Một trà, một rượu, một đàn bà / Ba cái lăng nhăng nó quấy ta / Chừa được thứ nào hay thứ đó/ Có chăng chừa rượu với chừa trà!). Câu thứ 7 nhắc việc Tú Xương thi trượt 8 lần (tám khoa không khỏi phạm trường quy) mà nhà nước ba năm mở một khoa. Ông mất năm 37 tuổi, thì có thể xem Tú Xương suốt đời làm nghề…thi trượt. Nhưng văn chương của ông lại được hậu thế yêu mến và đánh giá cao vì thấm đậm tình đời, giọng văn lại trào lộng mà sâu cao. Xuân Diệu viết Ông nghè ông cống ra mây khói/ Đứng lại văn chương một tú tài!
Tú Xương tên khai sinh là Trần Tế Xương quê Nam Định sinh 1870 mất 1907.

Chia sẻ bài này:

Leave a Reply

Be the First to Comment!

Notify of
avatar
wpDiscuz